OBOWIĄZEK ALIMENTACYJNY

 

OBOWIĄZEK ALIMENTACYJNY RODZICÓW WOBEC DZIECKA. Dzieci nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb. Dlatego rodzice mają obowiązek ponoszenia kosztów ich utrzymania. Wyjątkiem jest sytuacja, w której dziecko posiada majątek, a dochody z tego majątku wystarczają na pokrycie kosztów utrzymania i wychowania dziecka.

Obowiązek alimentacyjny spoczywa na oboju rodziców i nie zależy od władzy rodzicielskiej. Oznacza to, że również rodzic pozbawiony przez sąd władzy rodzicielskiej nadal ma obowiązek łożenia na utrzymanie dziecka. Obowiązek alimentacyjny obejmuje:

·         zarówno osobiste starania o wychowanie dziecka,

·         jak i pokrywanie kosztów jego utrzymania i wychowania.

Rodzice muszą zaspokoić usprawiedliwione potrzeby swoich dzieci, czyli zapewnić im odpowiednie do ich wieku i uzdolnień warunki rozwoju fizycznego i duchowego.

OBOWIĄZEK ALIMENTACYJNY DALSZYCH KREWNYCH. Osobami obowiązanymi do alimentacji w dalszej kolejności niż rodzice mogą być np. dziadkowie dziecka. Obowiązek alimentacyjny dziadków powstaje dopiero wtedy, gdy:

-         dziecko nie ma rodziców (oboje rodzice nie żyją, lub ojcostwo dziecka nie zostało ustalone a matka nie żyje),

-         rodzice nie są w stanie zaspokoić potrzeb dziecka,

-         uzyskanie na czas potrzebnych dziecku środków utrzymania od rodziców jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami.

Obowiązek alimentacyjny rodziców i dziadków względem dziecka różni się zakresem. Rodzice mają obowiązek podzielić się z dziećmi nawet skromnymi dochodami. Dzieci mają prawo do życia na równej stopie życiowej z rodzicami, nawet jeżeli nie mieszkają razem. Alimenty od dalszych krewnych mają charakter uzupełniający. Aby uzyskać alimenty od dziadków należy wykazać, że dziecko znajduje się w niedostatku. Niedostatek to taka sytuacja materialna, w której brakuje środków na zaspokojenie usprawiedliwionych potrzeb życiowych.

 

 

POZEW O ALIMENTY

 

KTO MOŻE WYSTĄPIĆ O ALIMENTY W IMIENIU DZIECKA?

W imieniu małoletniego dziecka pozew może złożyć:

-          jego przedstawiciel ustawowy (zazwyczaj jest to drugi z rodziców),

-         opiekun prawny dziecka,

-         kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie, jeżeli dziecko zostało umieszczone w pieczy zastępczej.

GDZIE ZŁOŻYĆ POZEW? Pozew o alimenty składa się do sądu rejonowego w miejscu zamieszkania dziecka lub osoby pozwanej.

ZA JAKI OKRES MOŻNA DOMAGAC SIĘ ALIMENTÓW? – alimenty mają służyć zaspokojeniu bieżących potrzeb dziecka. Z uwagi na ten charakter świadczeń alimentacyjnych można się ich domagać wstecz tylko w szczególnych sytuacjach. Sąd może przyznać odpowiednią sumę pieniężną za czas miniony, jeżeli z okresu przed wniesieniem pozwu o alimenty pozostają jakieś nie zaspokojone jeszcze potrzeby albo zaciągnięte zobowiązania na pokrycie potrzeb dziecka, które to zobowiązania nie zostały jeszcze spłacone. Przykłady takich sytuacji to m.in. zaciągnięcie pożyczki na zakup wyprawki dla dziecka lub pokrycie kosztów jego leczenia (o ile ta pożyczka nadal nie została spłacona), istnienie zaległości w opłatach za przedszkole, mieszkanie itp.

Wzór 1. Przykładowy pozew o alimenty

Zielona Góra, dnia 04.01.2016 r.

 

 

Sąd Rejonowy w Zielonej Górze

III Wydział Rodzinny i Nieletnich

Pl. Słowiański 12

65-069 Zielona Góra

 

 

Powódka: małoletnia Julia Wiśniewska, PESEL ... reprezentowana przez matkę: Martę Nowak, zam. ul. Szeroka 15, 65-001 Zielona Góra

 

Pozwany: Piotr Wiśniewski, PESEL ..., zam. ul. Wschodnia 2/2, 65-001 Zielona Góra

 

Wartość przedmiotu sporu: 12 000 zł

 

POZEW O ALIMENTY

WRAZ Z WNIOSEKIEM O ZABEZPIECZENIE POWÓDZTWA

 

W imieniu małoletniej powódki, jako jej przedstawicielka ustawowa, wnoszę o:

1.     zasądzenie od pozwanego Piotra Wiśniewskiego na rzecz małoletniej Julii Wiśniewskiej tytułem alimentów kwotę 1000 zł miesięcznie, płatną z góry do rąk matki do dnia 10 każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat;

2.     rozpatrzenie sprawy również pod nieobecność strony powodowej;

3.     wydanie wyroku zaocznego w przypadku, gdyby pozwany nie stawił się na sprawie;

4.     zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów procesu według norm przepisanych;

5.     zabezpieczenie powództwa poprzez zobowiązanie pozwanego do łożenia na utrzymanie małoletniej powódki przez czas trwania postępowania alimentów w kwocie po 800 zł miesięcznie, płatnych z góry do rąk matki do dnia 10 każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat;

6.     zobowiązanie pozwanego do przedłożenia zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia za pracę za ostanie trzy miesiące z uwzględnieniem wszystkich składników tego wynagrodzenia, w tym premii i dodatków.

 

Uzasadnienie

Małoletnia powódka Julia Wiśniewska urodzona w dniu 20 kwietnia 2006 r. jest dzieckiem pozwanego Piotra Wiśniewskiego i Marty Nowak. Pochodzi ze związku pozamałżeńskiego.

Dowód: odpis aktu urodzenia dziecka

Rodzice małoletniej powódki rozstali się sześć miesięcy temu. Od tego czasu małoletnia Julia mieszka tylko z matką i pozostaje pod jej opieką. Julia uczęszcza do trzeciej klasy szkoły podstawowej. Pozwany łoży na utrzymanie dziecka po ok. 300 zł miesięcznie. Kwota ta nie wystarcza na zaspokojenie potrzeb dziecka. Miesięczny koszt utrzymania małoletniej to ok. 1300 zł.

Dowód: zestawienie kosztów utrzymania dziecka

Matka małoletniej powódki jest nauczycielką w Szkole Podstawowej nr 23 w Zielonej Górze. Uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 1800 zł netto.

Dowód: zaświadczenie o zarobkach

Ojciec małoletniej powódki ma znacznie wyższe możliwości zarobkowe i majątkowe. Pozwany pracując jako przedstawiciel handlowy w firmie XYZ osiąga miesięczny dochód w granicach 4-5 tys. zł netto. Pozwany nie ma innych osób na utrzymaniu. W związku z tym powinien łożyć na utrzymanie córki po 1000 zł miesięcznie.

 

 

Marta Nowak

 

Załączniki:

- odpis pozwu wraz z załącznikami

- odpis aktu urodzenia dziecka

- zestawienie kosztów utrzymania dziecka

- zaświadczenie o zarobkach

- kopie rachunków, faktur.

 

 

JAK OBLICZYĆ WYSOKOŚĆ ALIMENTÓW?

 

W pozwie należy podać żądaną kwotę alimentów oraz określić wartość przedmiotu sporu – stanowi ją roczna wysokość żądanych alimentów. Nie istnieją żadne z góry określone kwoty alimentów, każdorazowo sąd bada indywidualną sytuację.

Wysokość alimentów zależy od dwóch czynników:

1)    uzasadnionych potrzeb dziecka,

2)    możliwości zarobkowych i majątkowych osoby zobowiązanej do alimentacji.

Aby wykazać wysokość potrzeb dziecka, do pozwu o alimenty warto załączyć zestawienie kosztów jego utrzymania. W zestawieniu uwzględniamy tylko aktualne potrzeby dziecka. Nie możemy wpisać kosztów, które będziemy ponosić w przyszłości. Poniżej zamieszczamy przykładowe zestawienie.

 

Wzór. 2. Zestawienie kosztów utrzymania dziecka

L.p.

Rodzaj kosztu i sposób jago wyliczenia

Kwota (miesięcznie)

1.

Żywność – co najmniej 15 zł dziennie

450 zł

2.

Odzież/obuwie – rocznie 1200 zł/12 m-cy

100 zł

3.

Środki czystości/kosmetyki

60 zł

4.

Leki/koszty leczenia/stomatolog itp.

100 zł

5.

Opłaty mieszkaniowe, energia elektryczna, gaz, woda, wywóz nieczystości – opłaty, które zależą od zużycia lub liczby zamieszkujących osób – wysokość opłaty dzielimy na liczbę osób zamieszkujących we wspólnym gospodarstwie domowym. Do pozwu załączamy kopie rachunków.

150 zł

6.

Szkoła i zajęcia dodatkowe – wyprawka do szkoły, korepetycje, kurs języka obcego, wycieczki i imprezy szkolne, itp.

250 zł

7.

Hobby/wypoczynek

-   wyjazd wakacyjny

-   zakup roweru, nart itp.

-   basen,

-   kino,

-   książki i prasa.

250 zł

8.

Wyposażenie pokoju dziecka (koszty długookresowe, ponoszone raz na kilka lat)

-   meble

-   komputer

-   pościel

-   bieżące naprawy/remonty

50 zł

9.

Bilet miesięczny, abonament za telefon/Internet

90 zł

10.

Razem

1500 zł

 

Możliwości zarobkowe i majątkowe osoby zobowiązanej do alimentacji to nie zawsze to samo, co faktyczne zarobki. Faktyczny lub wykazywany przez zobowiązanego dochód może znacząco odbiegać od jego możliwości zarobkowych. Badając sprawę, sąd bierze pod uwagę to, czy pozwany właściwie wykorzystuje swoje siły, środki, wiedzę oraz kwalifikacje, aby uzyskać dochód z wykonywanej pracy. Dlatego też, jeżeli osoba zobowiązana do świadczeń alimentacyjnych bez ważnego powodu zrzekła się prawa majątkowego lub w inny sposób dopuściła do jego utraty albo jeżeli zrzekła się zatrudnienia lub zmieniła je na mniej zyskowne, sąd nie uwzględnia wynikłej stąd zmiany przy ustalaniu zakresu świadczeń alimentacyjnych.

 

DOWODY W PROCESIE O ALIMENTY

Występując przed sądem strony muszą przedstawiać dowody na potwierdzenie okoliczności, które wskazują. Nie wymagają dowodzenia fakty powszechnie znane.

DOWODAMI W SPRAWIE O ALIMENTY ZWYKLE SĄ:

Odpis aktu urodzenia dziecka - potwierdza pokrewieństwo pomiędzy dzieckiem a rodzicem, od którego żądamy alimentów.

Faktury, rachunki - potwierdzają wydatki na dziecko. Zdecydowanie silniejszym dowodem są faktury i rachunki imienne niż paragony fiskalne, które nie wskazują jednoznacznie, kto dokonał zakupu. Fakty powszechnie znane nie wymagają dowodzenia, dlatego nie trzeba załączać dokumentów potwierdzających codzienne wydatki na żywność, środki higieniczne itp. Jeżeli pewne wydatki mogą budzić wątpliwość, należy je potwierdzić dowodami. Np. koszt żywności może być wyższy, jeżeli dziecko ma specjalne potrzeby żywieniowe wynikające ze stanu zdrowia lub nietolerancji pokarmowych. W takiej sytuacji można załączyć do pozwu zaświadczenie lekarskie potwierdzające ten fakt. Udokumentować należy przede wszystkim te wydatki, które wynikają z indywidualnych potrzeb dziecka, np. przyjmowane stale leki, przedmioty ortopedyczne, zajęcia pozalekcyjne, sprzęt sportowy, itp.

Dokumenty - np. zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia i przyjmowanych lekach, zaświadczenie o zarobkach, zaświadczenie o wysokości opłat za przedszkole.

 

ZABEZPIECZENIE ROSZCZEŃ ALIMENTACYJNYCH

 

Alimenty to środki na bieżące utrzymanie dziecka. Wyrok w sprawie o alimenty może być wydany po kilku miesiącach od złożenia w sądzie pozwu. Aby zapewnić dziecku zaspokojenie bieżących potrzeb przez czas trwania postępowania, sąd na wniosek powoda wydaje postanowienie o zabezpieczeniu. Zabezpieczenie może polegać na zobowiązaniu obowiązanego do zapłaty jednorazowo albo okresowo (np. co miesiąc) określonej sumy pieniężnej. Podstawą zabezpieczenia jest jedynie uprawdopodobnienie istnienia roszczenia. Wniosek o udzielenie zabezpieczenia podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym (bez udziału stron), w ciągu tygodnia od dnia jego wpływu do sądu.

ZABEZPIECZENIE ALIMENTÓW PRZED NARODZENIEM DZIECKA. Matka może żądać, żeby ojciec dziecka, niebędący jej mężem, jeszcze przed urodzeniem się dziecka wyłożył odpowiednią sumę pieniężną na:

-         koszty jej matki przez trzy miesiące w okresie porodu,

-         koszty utrzymania dziecka przez pierwsze trzy miesiące po urodzeniu.

Sąd może zabezpieczyć te przyszłe roszczenia alimentacyjne przez zobowiązanie obowiązanego do wyłożenia odpowiedniej sumy na ten cel. Sąd wydaje postanowienie w tej sprawie po przeprowadzeniu rozprawy. Podstawą zabezpieczenie jest uprawdopodobnienie ojcostwa mężczyzny, od którego kobieta domaga się alimentów. Ojcostwo nie musi być udowodnione, wystarczy, że będzie uprawdopodobnione. Jeżeli sąd wyda postanowienie, w którym zabezpieczy przeszłe roszczenia alimentacyjne, to w ciągu trzech miesięcy od dnia urodzenia się dziecka trzeba będzie wnieść pozew o ustalenie ojcostwa i alimenty. Chyba, że ojciec uzna swoje ojcostwo przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego – wtedy pozew o alimenty.

 

ZMIANA WYSOKOŚCI ALIMENTÓW

 

Gdy zmieniają się uzasadnione potrzeby dziecka lub możliwości zarobkowe osób zobowiązanych do jego alimentacji, można żądać zmiany wysokości świadczeń alimentacyjnych. Można złożyć pozew o podwyższenie lub obniżenie alimentów. Aby uzyskać taką zmianę konieczne jest wykazanie istotniej zmiany okoliczności. Przedmiotem postępowania dowodowego przed sądem będzie właśnie taka zmiana okoliczności po stronie uprawnionego do alimentów lub zobowiązanego, albo po obydwu stronach.

Obniżenie alimentów – przesłanką do obniżenia alimentów istotne zmniejszenie lub ustanie możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego do alimentacji, np. w skutek choroby powodującej niezdolność do pracy.

Podwyższenie alimentów – przesłanką do podwyższenia alimentów jest istotne zwiększenie się uzasadnionych potrzeb dziecka.

 

ZMIANA OBOWIĄZKU ALIMENTACYJNEGO

 

W wyroku zasądzającym alimenty dla dziecka wskazuje się osobę, do której rąk te alimenty mają być wypłacane. Z zasady jest to rodzic, pod którego pieczą znajduje się dziecko. Jeżeli po wydaniu wyroku alimentacyjnego, faktyczną opiekę nad dzieckiem przejmie inna osoba, np. drugi z rodziców, to konieczne będzie wystąpienie do sądu z wnioskiem o zmianę orzeczenia w sprawie o alimenty. W razie przyjęcia opieki nad dzieckiem przez rodzica, który do tej pory płacił na nie alimenty, powinien on wystąpić do sądu rodzinnego z pozwem o ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego i ewentualnie z pozwem o zasądzenie alimentów na dziecko od drugiego z rodziców.

Uwaga! Obowiązek alimentacyjny orzeczony wyrokiem sądu nigdy nie wygasa automatycznie. Zmiana okoliczności faktycznych jest podstawą do tego, aby żądać przed sądem zmiany orzeczenia.

 

EGZEKUCJA ALIMENTÓW

 

Wniosek do komornika o wszczęcie postepowania egzekucyjnego można skierować jeżeli osoba zobowiązana do płacenia alimentów:

-         nie płaci ich w ogóle,

-         płaci alimenty niepełnej wysokości lub

-         spóźnia się z płatnością.

TYTUŁ WYKONAWCZY. Aby prowadzić egzekucję, alimenty muszą być orzeczone w wyroku sądowym, uzgodnione w ugodzie zawartej przed sądem lub ustalone w umowie zawartej w formie aktu notarialnego zawierającej oświadczenie o poddaniu się egzekucji. Wyrok, ugoda lub akt notarialny muszą być zaopatrzone w klauzulę wykonalności - wówczas stają się tytułem wykonawczym na podstawie którego można prowadzić egzekucję. Sąd z urzędu nadaje wyrokowi zasądzającemu alimenty rygor natychmiastowej wykonalności. Jeżeli dysponujemy aktem notarialnym musimy zwrócić się do sądu z wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności.

POTRĄCENIE Z WYNAGRODZENIA ZA PRACĘ DŁUŻNIKA. Istnieje także możliwość by alimenty, bez przeprowadzania postępowania egzekucyjnego, potrącał z wynagrodzenia za pracę pracodawca. Wypłaty alimentów w ten sposób dokonuje się na wniosek osoby, wobec której powinny być świadczone. Powinna ona dostarczyć pracodawcy tytuł wykonawczy (wyrok lub ugodę zaopatrzoną w klauzulę wykonalności). Pracodawca może potracić do trzech piątych (60%) wynagrodzenia za pracę.

POSTĘPOWANIE EGZEKUCYJNE. Komornik, w celu egzekucji alimentów może dokonać zajęcia rachunku bankowego, wynagrodzenia za pracę, renty, emerytury, może zlicytować samochód bądź mieszkanie dłużnika. Egzekucją objęte są wszystkie składniki majątku dłużnika. Jeżeli przeciwko dłużnikowi toczy się więcej postępowań egzekucyjnych, to w pierwszej kolejności egzekwowane od niego sumy powinny zostać przeznaczone na spłatę alimentów.

KOSZTY EGZEKUCJI KOMORNICZEJ. Koszty egzekucji komorniczej ponosi dłużnik, czyli osoba od której ściągamy alimenty. Jeżeli sprawa zostanie skierowana do komornika, mimo że osoba zobowiązana dobrowolnie świadczy alimenty w wymaganej wysokości i ustalonym terminie, wówczas kosztami egzekucji komorniczej może być obciążony wierzyciel, który bezzasadnie wszczął egzekucję komorniczą.

                   Z kwoty, którą komornik wyegzekwuje od dłużnika w pierwszej kolejności zaspokaja się koszty egzekucyjne a dopiero później należności alimentacyjne.

NIEZADOWOLNIE Z PRACY KOMORNIKA. Skarżyć czynności komornika może zarówno wierzyciel jak i dłużnik.

                   Gdyby komornik zaniechał dokonania czynności mających na celu egzekucję alimentów, wierzyciel może złożyć skargę na to zaniechanie.

Jeżeli dłużnik regularnie płaci należne alimenty, a pomimo to rozpocznie się przeciwko niemu egzekucja komornicza, to również w drodze skargi na czynności komornika można domagać się, by koszty niepotrzebnie wszczętej egzekucji poniósł wierzyciel.

Skargę na czynności/zaniechanie komornika składa się w Sądzie Rejonowym przy którym działa komornik. Złożenie takiej skargi wiąże się z opłatą w wysokości 100,00 zł. W przypadku, gdy skarżący nie jest w stanie uiścić tej kwoty bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, może łącznie ze skargą złożyć wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych.

FUNDUSZ ALIMNETACYJNY

 

Kiedy przysługuje? Świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje w razie bezskuteczności egzekucji. Bezskuteczność egzekucji występuje, gdy:

-         komornik w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwował pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych,

-         nie można wszcząć lub prowadzić egzekucji alimentów przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu przebywającemu za granicą, w szczególności gdy prawo nie pozwala prowadzić egzekucji w miejscu zamieszkania dłużnika albo wierzyciel nie wie, gdzie przebywa dłużnik.

Kto jest uprawniony do świadczenia? Uprawnioną do świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest osoba, która:

1.     ma zasądzone od rodzica alimenty (może być też ugoda zaopatrzona w klauzulę wykonalności), a ich egzekucja okazała się bezskuteczna,

2.     nie ukończyła 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo.

Uwaga! Świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie przysługują, jeżeli osoba uprawniona została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie lub w pieczy zastępczej albo zawarła związek małżeński.

Jakiej wysokości? Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują w wysokości bieżąco ustalonych alimentów jednakże nie wyższej niż 500 zł.

Uwaga! należne świadczenia z funduszu alimentacyjnego mogą być przekazywane w całości lub w części w formie rzeczowej. Dzieje się tak, gdy ośrodek pomocy społecznej stwierdzi, że osoba uprawniona bądź jej przedstawiciel ustawowy marnotrawią wypłacane świadczenia.

Kryterium dochodowe. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł.

Gdzie złożyć wniosek? Wniosek na odpowiednim formularzu składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej. W niektórych gminach zadania te wykonuje ośrodek pomocy społecznej.

Na jaki okres? Okres świadczeniowy zaczyna się dnia 1 października a kończy dnia 30 września następnego roku kalendarzowego. Prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na okres świadczeniowy począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do organu właściwego wierzyciela, nie wcześniej niż od początku okresu świadczeniowego do końca tego okresu. W kolejnym roku wniosek należy złożyć ponownie.

 

INNE DZIAŁANIA WOBEC DŁUŻNIKA ALIMENTACYJNEGO

 

Na podstawie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów można prowadzić inne działania zmierzające do wyegzekwowania alimentów, takie jak:

·         aktywizacja zawodowa dłużnika alimentacyjnego. W przypadku gdy dłużnik alimentacyjny nie może wywiązać się ze swoich zobowiązań z powodu braku zatrudnienia zostaje zobowiązany do zarejestrowania się jako bezrobotny albo jako poszukujący pracy.

·         zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego. Dłużnik, który w okresie ostatnich 6 miesięcy nie zapłacił w każdym miesiącu co najmniej połowy należnych alimentów zostaje uznany za dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Po uprawomocnieniu się decyzji w tej sprawie, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy.

Działania powyższe można prowadzić niezależnie od tego czy przysługuje świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Do wniosku o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego należy załączyć zaświadczenie od komornika o bezskuteczności egzekucji. Zaświadczenie musi zawierać informację o stanie egzekucji, przyczynach jej bezskuteczności oraz o działaniach podejmowanych w celu wyegzekwowania zasądzonych alimentów.

Jeżeli świadczenie z funduszu alimentacyjnego zostało przyznane, to dłużnika czeka jeszcze jedna konsekwencja - wpis do rejestru dłużników prowadzonych przez biura informacji gospodarczej. Wpis do rejestru powoduje, że dłużnik będzie miał trudności z otrzymaniem kredytu, pożyczki czy nawet podpisaniem umowy na świadczenie usług telekomunikacyjnych.

 

PRZESTĘPSTWO NIEALIMENTACJI. Uporczywe niepłacenie alimentów, w wyniku którego dziecko narażone jest na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jest przestępstwem (art. 209 kodeksu karnego). W celu ścigania jego sprawcy należy sprawę zgłosić policji lub prokuratorowi. Wniosek o ściganie może złożyć osoba pokrzywdzona lub organ pomocy społecznej. Jeżeli osobie pokrzywdzonej przyznano świadczenie z funduszu alimentacyjnego, ściganie sprawcy odbywa się z urzędu.

 

DO KIEDY TRWA OBOWIĄZEK ALIMENTACYJNY?

 

Przepisy nie określają wieku dziecka, w którym rodzice mogą przestać łożyć na jego utrzymanie. Mitem jest informacja, że obowiązek alimentacyjny trwa do 25 roku życia dziecka. Obowiązek alimentacyjny rodziców względem dziecka trwa dopóki dziecko nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać. Możliwość samodzielnego utrzymania się następuje zwykle, gdy dziecko zdobędzie wykształcenie niezbędne do podjęcia pracy.

 

Dziecko pełnoletnie. Rodzice nie mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka niepełnoletniego. Jeżeli dziecko jest już pełnoletnie, ale nadal niesamodzielne finansowo rodzice mogą uchylić się od obowiązku łożenia na jego utrzymanie z dwóch różnych powodów:

1)    alimenty dla dziecka łączą się z nadmiernym uszczerbkiem dla rodziców, np. gdy rodzice sami znajdą się w niedostatku i nie są dalej w stanie własnymi siłami zaspokoić swoich potrzeb;

2)    dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się, np. zaniedbuję naukę, z własnej winy nie zdaje w terminie egzaminów.

W takich okolicznościach rodzic składa do sądu pozew o uchylenie się od obowiązku alimentacyjnego.

Dziecko niepełnosprawne. Obowiązek alimentacyjny może trwać niezmieniony niezależnie od wieku dziecka jeżeli z powodu choroby/niepełnosprawności nie jest ono w stanie osiągnąć samodzielności.

Dziecko pozostające w związku małżeńskim. Jeżeli niesamodzielne finansowo dziecko zawarło związek małżeński, to zmienia się kolejność osób zobowiązanych do jego alimentacji. Po ślubie to na małżonku będzie spoczywał obowiązek alimentacyjny w pierwszej kolejności, a rodzice będą zobowiązani w dalszej kolejności.

Dziecko posiadające własny majątek. Obowiązek alimentacyjny może się zakończyć niezależnie od wieku dziecka, jeżeli posiada ono majątek, z którego dochody wystarczają do zaspokojenia jego potrzeb.

 

POZEW O USTALENIE WYGASNIĘCIA OBOWIĄZKU ALIEMNTACYJNEGO. Jeżeli dziecko mające możliwości, by samemu się utrzymywać nadal żąda alimentów od rodziców, ci mogą domagać się przed sądem ustalenia, że obowiązek alimentacyjny ustał.

 

Obowiązek alimentacyjny dalszych krewnych kończy się, także gdy rodzice odzyskali możliwość utrzymywania swojego dziecka lub gdy uzyskanie od alimentów od rodziców powrotem stało się możliwe.