Sąd może skierować strony do mediacji na każdym etapie postępowania, należy jednak pamiętać, że strony muszą wyrazić na to zgodę. Sąd może zorganizować tzw. spotkanie informacyjne, na którym przedstawione zostaną zasady i cele mediacji, a także jej przebieg.

 

Mediację można prowadzić przed wszczęciem postępowania sądowego, w trakcie, jak również po zakończeniu postępowania. Istnieją dwie podstawy do prowadzenia mediacji: umowa o mediację oraz postanowienie sądu kierujące strony do mediacji. Rozróżnić więc można mediację pozasądową oraz sądową. Jeśli strony zdecydowały się na pomoc mediatora bez udziału sądu, w pierwszej kolejności powinny wybrać ośrodek mediacyjny bądź danego mediatora, a następnie złożyć wniosek o wszczęcie mediacji. Wszczęcie mediacji następuje w momencie doręczenia mediatorowi wniosku, wraz z doręczonym dowodem nadania jego odpisu drugiej stronie (w niektórych ośrodkach procedura może być nieco odmienna). Listy ośrodków mediacyjnych oraz mediatorów znajdują się w każdym sądzie okręgowym (http://www.zielona-gora.so.gov.pl/?mod=151, http://www.gorzow-wlkp.so.gov.pl).

Informację o stałych mediatorach można też znaleźć na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości (www.ms.gov.pl). Umowa o mediację może zostać również zawarta jako tzw. klauzula mediacyjna w umowie która łączy strony. Wprowadzając klauzulę strony zobowiązują się, że w przypadku sporu, zanim wystąpią na drogę postępowania sądowego, w pierwszej kolejności skorzystają z instytucji mediacji. 

Mediację prowadzi się na podstawie umowy o mediację albo postanowienia sądu kierującego strony do mediacji. Umowa może być zawarta także przez wyrażenie przez stronę zgody na mediację, gdy druga strona złożyła wniosek. Wszczęcie mediacji przez stronę następuje z chwilą doręczenia mediatorowi wniosku o przeprowadzenie mediacji, z dołączonym dowodem doręczenia jego odpisu drugiej stronie.  Mimo doręczenia wniosku, mediacja nie zostaje wszczęta, jeżeli:

1)  stały mediator, w terminie tygodnia od dnia doręczenia mu wniosku o przeprowadzenie mediacji, odmówił przeprowadzenia mediacji;

2)  strony zawarły umowę o mediację, w której wskazano jako mediatora osobę niebędącą stałym mediatorem, a osoba ta, w terminie tygodnia od dnia doręczenia jej wniosku o przeprowadzenie mediacji, odmówiła przeprowadzenia mediacji;

3)  strony zawarły umowę o mediację bez wskazania mediatora i osoba, do której strona zwróciła się o przeprowadzenie mediacji, w terminie tygodnia od dnia doręczenia jej wniosku o przeprowadzenie mediacji, nie wyraziła zgody na przeprowadzenie mediacji albo druga strona w terminie tygodnia nie wyraziła zgody na osobę mediatora;

4)  strony nie zawarły umowy o mediację, a druga strona nie wyraziła zgody na mediację.

Wniosek o przeprowadzenie mediacji powinien zawierać takie dane jak: oznaczenie stron, dokładnie określone żądanie, przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie, podpis strony oraz wymienienie załączników. Jeżeli strony zawarły umowę o mediację na piśmie, do wniosku dołącza się odpis tej umowy.

Sąd może skierować strony do mediacji na każdym etapie postępowania, należy jednak pamiętać, że strony muszą wyrazić na to zgodę. Sąd może zorganizować tzw. spotkanie informacyjne, na którym przedstawione zostaną zasady i cele mediacji, a także jej przebieg.