KONTAKTY Z DZIECKIEM PO ROZSTANIU RODZICÓW

Jeżeli związek rodziców rozpadł się i postanowili zamieszkać osobno, to powinni wspólnie określić sposób sprawowania pieczy nad dzieckiem. Dziecko może:

1)    mieszkać z każdym z rodziców w powtarzających się okresach czasu (tzw. opieka naprzemienna) lub

2)    mieszkać z jednym rodziców. W tym przypadku rodzice powinni ustalić w jaki kontakty z dzieckiem utrzymywać będzie drugi rodzic.

Pamiętaj! Rodzice przed powzięciem decyzji w ważniejszych sprawach dotyczących dziecka powinni je wysłuchać oraz uwzględnić w miarę możliwości jego rozsądne życzenia. Jeżeli rodzice ustalają sposób i częstotliwość kontaktów to powinni zapytać dziecko o to jakich kontaktów oczekuje, jak często i gdzie chce się spotykać z drugim z rodziców.

 

Rodzice mają prawo i obowiązek utrzymywania kontaktu z dziećmi. Prawo do kontaktów nie zależy od władzy rodzicielskiej. Kontakty z dzieckiem to w szczególności:

-         przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednie porozumiewanie się,

-         utrzymywanie korespondencji,

-         korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej.

Dziecko w pieczy zastępczej. Prawo do kontaktów z dzieckiem przysługuje rodzicom również wtedy, gdy dziecko nie przebywa u żadnego z rodziców, i np.:

-         pieczę nad nim sprawuje opiekun,

-         zostało umieszczone w pieczy zastępczej (w rodzinie zastępczej, domu dziecka lub innej placówce opiekuńczo-wychowawczej). Jeżeli sąd nie zakazał utrzymywania kontaktów, to piecza zastępcza ma obowiązek, by zapewnić nawiązywanie i podtrzymywanie bliskich, osobistych i społecznie akceptowanych kontaktów z rodzicami i innymi bliskimi osobami.

Kontakty z innymi bliskimi osobami. Sądownego uregulowania kontaktów mogą się domagać również inne bliskie dziecku osoby:

-         rodzeństwo,

-         dziadkowie,

-         powinowaci w linii prostej (czyli ojczym, macocha, mąż babki, żona dziadka itd.),

-         inne osoby, które sprawowały przez dłuższy czas pieczę nad dzieckiem.

Sądowe uregulowanie kontaktów. Gdy istnieje jakaś przeszkoda we wzajemnych kontaktach rodzica z dzieckiem, np. jeden z rodziców swoim zachowaniem utrudnia te kontakty lub rodzice nie potrafią ustalić miedzy sobą, w jaki sposób kontakty mają się odbywać, można żądać uregulowania ich przez sąd. Należy wówczas złożyć w sądzie opiekuńczym w miejscu zamieszkania dziecka wniosek o uregulowanie kontaktów z dzieckiem.

                   Uwaga! Kontakty z dzieckiem może uregulować na wiele różnych sposobów.

Wzór 2. Przykładowy wniosek o uregulowanie kontaktów z dzieckiem

Zielona Góra, dnia 04.01.2016 r.

 

 

Sąd Rejonowy w Zielonej Górze

Wydział III Rodzinny i Nieletnich

Pl. Słowiański 12

65-069 Zielona Góra

 

 

Wnioskodawca: Piotr Wiśniewski, PESEL ..., zam. ul. Wschodnia 2/2, 65-001 Zielona Góra

 

Uczestniczka postępowania: Marta Nowak, PESEL …, zam. ul. Szeroka 15, 65-001 Zielona Góra

 

 

WNIOSEK O UREGULOWANIE KONTAKÓW Z DZIECKIEM

 

W imieniu własnym wnoszę o:

I.     uregulowanie moich kontaktów z małoletnią córką Julią Wiśniewską ur. 20.04.2006 r. w ten sposób, że córka będzie spędzać ze mną:

a)    każdy drugi i czwarty weekend miesiąca od piątku, godz. 1600 do niedzieli, godz. 1600;

b)    każdy wtorek i czwartek, przy czym będę odbierać córkę ze szkoły o godzinie, o której skończą się zajęcia szkolne i odwozić ją do miejsca zamieszkania o godz. 1900;

c)     pierwszy tydzień ferii zimowych od piątku, godz. 1600 do kolejnego piątku godz. 1600;

d)    w okresie wakacji szkolnych – pierwsze dwa tygodnie lipca i ostanie dwa tygodnie sierpnia – również z możliwością pobytu za granicą;

e)    pierwszy dzień świąt Bożego Narodzenia od godz. 1000 do godz. 2000;

II.    zobowiązanie matki dziecka do:

a)    wydawania mi dziecka w ustalonych terminach,

b)    informowania mnie z wyprzedzeniem o przeszkodach w kontaktach,

c)     ustalania każdorazowo w porozumieniu ze mną innego terminu wydania dziecka, w zamian za ten, który nie doszedł do skutku z przyczyn nie leżących po mojej stronie,

d)    nieprzeszkadzania w telefonicznych kontaktach z córką i do informowania mnie o każdej zmianie numeru telefonu, na który mogę się kontaktować nie później niż w terminie tygodniowym od dokonania zmiany;

III.  zagrożenie uczestniczce postępowania nakazaniem zapłaty na moją rzecz kwoty 100 zł za każde naruszenie obowiązków wynikających z postanowienia Sądu o kontaktach;

IV.   zasądzenie od uczestniczki na moją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Ponadto wnoszę o:

V.     zabezpieczenie kontaktów z dzieckiem na czas trwania postępowania w sposób wskazany w punkcie I.

 

UZASADNIENIE

 

Małoletnia Julia Wiśniewska ur. 20.04.2006 r. jest córką wnioskodawcy i uczestniczki postępowania. Obojgu rodzicom przysługuje pełna władza rodzicielska nad Julią. Rodzice dziecka nigdy nie byli małżeństwem.

Dowód: odpis zupełny aktu urodzenia dziecka.

Pół roku temu matka dziecka wyprowadziła się do swoich rodziców zabierając ze sobą dziecko. Od tego czasu mam utrudnione kontakty z córką. Matka dziecka rzadko zgadza się bym zabierał je do siebie. Nie mogę odwiedzać córki w miejscu, gdzie obecnie mieszka, ponieważ dziadkowie nie życzą sobie moich wizyt w ich domu. Córka tęskni za mną i chciałaby spędzać ze mną więcej czasu. W moim mieszkaniu nadal ma swój pokój. Obecna

sytuacja wpływa niekorzystanie na dziecko. Rozmowy z jej matką nic nie dają, dlatego konieczne jest uregulowania kontaktów przez Sąd. Obecne zachowanie matki dziecka wskazuje, ze nie rozumie ona potrzeby obecności ojca w życiu dziecka i może nie przestrzegać także obowiązku wynikające z sądowego ustalenia kontaktów, dlatego zasadnie jest zagrożenie nakazaniem zapłaty kwoty 100 zł za każde naruszenie tego obowiązku.

 

Załączniki:

1) odpis wniosku;

2) odpis zupełny aktu urodzenia dziecka.

 

 

Zamieszczony powyżej wzór stanowi tylko przykład. Kontakty można uregulować na wiele rożnych sposobów.

Opłata od wniosku wynosi 40 zł. Wniosek składa się do sądu rejonowego, wydział rodzinny i nieletnich w miejscu zamieszkania dziecka.

Rozstrzygnięcie o istotnych sprawach dziecka, co do których brak porozumienia pomiędzy rodzicami, może nastąpić dopiero po umożliwieniu rodzicom złożenia oświadczeń, chyba że wysłuchanie ich byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami.

Ograniczenie/zakazanie kontaktów. Kontakty rodzica z dzieckiem mogą być ograniczone tylko w wyjątkowych sytuacjach - gdy utrzymywanie osobistych kontaktów rodziców z dzieckiem zagraża jego życiu, zdrowiu, bezpieczeństwu bądź wpływa demoralizująco na dziecko. W sytuacji gdy kontakty dziecka z drugim rodzicem poważnie zagrażają dobru dziecka, możemy wystąpić do sądu z wnioskiem o ograniczenie/zakazanie osobistej styczności z dzieckiem. Sąd może wówczas w szczególności:

-         zakazać spotykania się z dzieckiem,

-         zakazać zabierania dziecka poza miejsce jego stałego pobytu,

-         zezwolić na spotykanie się z dzieckiem tylko w obecności drugiego z rodziców albo opiekuna, kuratora sądowego lub innej osoby wskazanej przez sąd,

-         ograniczyć kontakty do określonych sposobów porozumiewania się na odległość,

-         zakazać porozumiewania się na odległość.

Spotkania w obecności kuratora. Kurator rodzinny, któremu zlecono obecność przy kontaktach rodziców z dziećmi, ustalonych przez sąd opiekuńczy, stawia się w określonym w postanowieniu sądu terminie i miejscu i jest obecny przez cały czas trwania kontaktu, zapewniając, by kontakt ten nie trwał dłużej, niż postanowił sąd. Z każdej obecności przy kontaktach, kurator składa sądowi pisemną notatkę. Obecność kuratora przy kontaktach z dzieckiem jest odpłatna.

Dodatkowe obowiązki. Sąd w orzeczeniu o kontaktach może ponadto zobowiązać rodziców do określonego postępowania, w szczególności skierować ich do placówek lub specjalistów zajmujących się terapią rodzinną, poradnictwem lub świadczących rodzinie inną stosowną pomoc. Pomoc ta ma służyć dziecku i rodzicom w budowaniu dobrych relacji. Sąd może kontrolować czy rodzice przestrzegają wydanych zarządzeń.

Sąd opiekuńczy, w celu zapewnienia wykonywania kontaktów, może w określić dodatkowe nakazy i zakazy dotyczące zachowania osób uprawnionych do kontaktów i tych, pod których pieczą dziecko pozostaje.

Pokrycie kosztów podróży tam i z powrotem oraz kosztów pobytu dziecka (także osoby towarzyszącej dziecku). Sąd może nałożyć obowiązek pokrycia tych kosztów zarówno na osobę uprawnioną do kontaktu z dzieckiem jak i osobę, pod której pieczą dziecko pozostaje;

Złożenie kwoty pieniężnej na pokrycie wydatków na rachunek depozytowy. Sąd może zobowiązać osobę, pod której pieczą dziecko pozostaje, do złożenia na rachunek depozytowy Ministra Finansów odpowiedniej kwoty pieniężnej w celu pokrycia wydatków uprawnionego związanych z wykonywaniem kontaktu na wypadek niewykonania lub niewłaściwego wykonania przez osobę zobowiązaną obowiązków wynikających z postanowienia o kontaktach;

Przyrzeczenie określonego zachowania. Sąd może odebrać przyrzeczenie określonego zachowania się od osoby uprawnionej do kontaktu z dzieckiem lub osoby, pod której pieczą dziecko pozostaje. Przyrzeczenie może dotyczyć, np.: nieprzeszkadzania w kontaktach, całkowitej abstynencji od alkoholu w czasie spotkań z dzieckiem, punktualnego odprowadzania dziecka do miejsca zamieszkania.

Łamanie przyrzeczenia może być powodem zmiany postanowienia sądu w sprawie uregulowania kontaktów.

Zagrożenie nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej. W razie uzasadnionej obawy, że osoby, których dotyczy postanowienie o kontaktach nie będą przestrzegać swoich obowiązków, sąd opiekuńczy może już w postanowieniu o uregulowaniu kontaktów zagrozić zakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej:

·         w razie uzasadnionej obawy, że postanowienie o kontaktach będzie naruszać osoba pod której pieczą dziecko pozostaje, sąd może jej zagrozić nakazaniem zapłacenia określonej kwoty pieniężnej na rzecz osoby uprawnionej do kontaktu z dzieckiem.

·         w razie uzasadnionej obawy, że postanowienie o kontaktach będzie naruszać osoba uprawniona do kontaktu z dzieckiem albo osoba, której tego kontaktu zakazano sąd może jej nakazać zapłacenie określonej kwoty pieniężnej na rzecz osoby, pod której pieczą dziecko pozostaje.

 

PRZYMUSOWA REALIZACJI KONTAKTÓW

 

Postępowania wykonawcze w sprawie o kontakty. Jeżeli któraś ze stron narusza obowiązki wynikające z:

-         orzeczenia sądu, czyli postanowienia sądu w przedmiocie kontaktów lub

-         ugody w przedmiocie kontaktów z dzieckiem zawartej przed sądem lub

-         ugody w przedmiocie kontaktów z dzieckiem zawartej przed mediatorem. Przy czym ugoda zawarta przed mediatorem, musi zostać zatwierdzona przez sąd.

Obowiązki te muszą wprost wynikać z postanowienia sądu lub ugody. Naruszenie obowiązku może polegać zarówno na ich niewykonywaniu w ogóle jak i niewłaściwym wykonywaniu.

Postępowanie o wykonanie kontaktów z dzieckiem może być wszczęte tylko na wniosek - sąd nigdy nie robi tego z urzędu. Wniosek może złożyć:

-         osoby uprawniona do kontaktu z dzieckiem,

-         osoba pod której pieczą dziecko pozostaje.

Wniosek składa się do sądu rejonowego, wydział rodzinny i nieletnich w miejscu zamieszkania dziecka. Opłata od wniosku wynosi 40 zł. Do wniosku trzeba załączyć odpis orzeczenia albo ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem w przedmiocie kontaktów z dzieckiem. Przed wydaniem postanowienia sąd musi wysłuchać uczestników postępowania.

 

Postępowanie wykonawcze przed sądem ma dwa etapy:

I.       Zagrożenie nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej. W pierwszym etapie sąd tylko dokonuje zagrożenia nakazaniem określonej sumy pieniężnej. Można wskazać wysokość tej sumy pieniężnej, ale ostatecznie o jej wysokości rozstrzyga sąd. Trzeba złożyć do sądu wniosek o zagrożenie nakazaniem zapłaty. Etap ten można pominąć jeżeli już w postanowieniu regulującym kontakty z dzieckiem sąd dokonał takiego zagrożenia.

 

II.     Nakazanie zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej. Do drugiego etapu przechodzimy jeżeli osoba, której sąd opiekuńczy zagroził nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej, nadal nie wypełnia swego obowiązku. Trzeba złożyć do sądu wniosek o nakazanie zapłaty. Sąd, na wniosek, nakazuje jej zapłatę należnej sumy pieniężnej. Wysokość sumy pieniężnej zależy od liczby naruszeń. W wyjątkowych wypadkach sąd może zmienić wysokość sumy pieniężnej, której zapłaceniem zagroził we wcześniejszym postanowieniu (z etapu I).

Zwrot wydatków poniesionych w związku z przygotowaniem kontaktu z dzieckiem do którego nie doszło.

Jeżeli osoba uprawniona do kontaktów poniosła uzasadnione wydatki w związku z przygotowaniem do kontaktu (np. koszty podróży), a do kontaktu nie doszło wskutek niewykonania lub niewłaściwego wykonania przez osobę, pod której pieczą dziecko pozostaje, obowiązków wynikających z postanowienia sądu lub ugody, to można żądać żeby sąd przyznał zwrot tych wydatków.

Z takim samym żądaniem do sądu może wystąpić osoba, pod której pieczą znajduje się dziecko, jeżeli poniosła uzasadnione wydatki w związku z przygotowaniem do kontaktu.

 

Postępowanie o odebranie dziecka można wszcząć w przypadku tzw. porwania rodzicielskiego, czyli w sytuacji gdy jeden z rodziców samowolnie zatrzyma dziecko albo z nim wyjedzie. W postępowaniu tym sąd może zlecić kuratorowi sądowemu przymusowe odebranie dziecka i przekazanie go osobie uprawnionej. Kurator może wykonywać swoje czynności korzystając z pomocy policji.

 

ZMIANA POSTANOWIENIA O KONTAKTACH

Jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd może zmienić wcześniejsze rozstrzygnięcie w sprawie kontaktów. Wniosek o zmianę postanowienia o kontaktach wnosi się do sądu rejonowego, wydział rodzinny i nieletnich w miejscu zamieszkania dziecka. Zmiana może dotyczyć ograniczenia lub rozszerzenia kontaktów z dzieckiem, a także ich terminu, miejsca i innych okoliczności objętych orzeczeniem.