UCZENNICA W CIĄŻY

Jeżeli w ciążę zaszła uczennica, to szkoła ma obowiązek udzielić jej w ciąży urlopu oraz innej pomocy niezbędnej do ukończenia edukacji, w miarę możliwości nie powodując opóźnień w zaliczaniu przedmiotów. Jeżeli ciąża, poród lub połóg powoduje niemożność zaliczenia w terminie egzaminów ważnych dla ciągłości nauki, szkoła zobowiązana jest do wyznaczenia dodatkowego terminu egzaminu - dogodnego dla uczennicy - ale w okresie nie dłuższym niż 6 miesięcy.

DZIECKO MAŁOLETNICH RODZICÓW

 

Małoletni rodzice nie mają pełnej zdolności do czynności prawnych. Jako osoby małoletnie sami podlegają władzy rodzicielskiej swoich rodziców. Mimo że nie przysługuje im władza rodzicielska nad dzieckiem powinni uczestniczyć w sprawowaniu bieżącej pieczy nad dzieckiem i w jego wychowaniu, chyba że sąd opiekuńczy ze względu na dobro dziecka postanowi inaczej.

JEŻELI OBOJE RODZICE SĄ MAŁOLETNI

Zgłoszenie urodzenie dziecka do USC. Zgłoszenia może dokonać:

-         matka, jeżeli ukończyła 16 lat,

-         ojciec, jeżeli ukończył 16 lat, o ile wcześniej przed sądem uznał swoje ojcostwo,

-         w pozostałych przypadkach zgłoszenia urodzenia dokonują przedstawiciel ustawowy lub opiekun matki.

Uznanie ojcostwa polega na tym, mężczyzna, od którego dziecko pochodzi, oświadcza że jest ojcem dziecka, a matka dziecka to potwierdza. Dorosłe osoby mogą złożyć takie oświadczenie przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, konsulem lub przed sądem. Osoba, która ukończyła szesnaście może złożyć oświadczenie konieczne do uznania ojcostwa tylko przed sądem opiekuńczym. Jeszcze młodsi rodzice w ogóle nie mogą złożyć oświadczeń koniecznych do uznania ojcostwa. Ojcostwo można wówczas ustalić tylko w drodze powództwa o ustalenie ojcostwa.

Ustanowienie opiekuna. Osobie małoletniej nie przysługuje władza rodzicielska nad jej dzieckiem. Jeżeli oboje rodzice dziecka są małoletni koniczne jest ustanowienie dla dziecka opiekuna prawnego. W praktyce często takimi opiekunami zostają dziadkowie. Opiekuna prawnego dla dziecka musi ustanowić sąd rodzinny. Wniosek o ustanowienie opiekuna może złożyć osoba, która chce pełnić tą funkcję. Od wniosku nie jest pobierana opłata sądowa. To opiekun prawny będzie reprezentował dziecko we wszystkich sprawach i odpowiadał za jego wychowanie. Również wszystkie świadczenia pieniężne z tytułu urodzenia dziecka otrzyma opiekun prawny, a nie małoletnia matka.

Dziadkowie mogą zostać rodzicami zastępczymi.

 

JEŻELI MATKA JEST PEŁNOLETNIA, A OJCIEC NIEPEŁNOLETNI

Ojciec, który ukończył 16 lat może uznać ojcostwo tylko przed sądem. Może również wystąpić z powództwem o ustanie ojcostwa. Jeżeli ojciec nie ukończył 16 roku życia, nie może uznać ojcostwa. Do czasu uzyskania pełnoletniości przez ojca władza rodzicielska przysługuje tylko matce.

 

JEŻELI OJCIEC JEST PEŁNOLETNI, A MATKA NIEPEŁNOLETNIA

Zgłoszenia urodzenia dziecka do USC może w tej sytuacji dokonać tylko matka – o ile ma skończone 16 lat. W pozostałych przypadkach zgłoszenia urodzenia dokonują przedstawiciel ustawowy lub opiekun matki.

Władza rodzicielska. Ojciec mimo pełnoletniości nie nabywa automatycznie władzy rodzicielskiej. Aby władze tę uzyskać musiałby uznać dziecko. Do uznania dziecka potrzebne jest również oświadczenie matki, która potwierdza, że ten mężczyzna jest ojcem dziecka. Niepełnoletnia matka, jeżeli ukończyła 16 lat może takie oświadczenie złożyć tylko przed sądem. Zatem aby pełnoletni ojciec dziecka urodzonego przez niepełnoletnią matkę, mógł zostać ojcem tego dziecka w świetle prawa oraz nabyć władzę rodzicielską nad nim, musi złożyć w sądzie wniosek o ustalenie ojcostwa. Jeżeli tą drogą ojciec uzyska władzę rodzicielską nad dzieckiem, będzie on jedynym opiekunem prawnym dziecka, do czasu osiągnięcia przez matkę dziecka pełnoletniości.

 

ZAWARCIE ZWIĄZKU MAŁŻEŃSKIEGO

Jeżeli dziewczyna ukończyła lat 16 (a jej partner lat 18) sąd rodzinny może wydać zgodę na zawarcie przez nich związku małżeńskiego. Polskie prawo nie przewiduje możliwości zezwolenia na zawarcie małżeństwa mężczyźnie, który nie ukończył 18 lat. Postępowanie przed sądem w sprawie udzielenia zgody na zawarcie małżeństwa osobie niepełnoletniej wszczyna się wyłącznie na jej wniosek. To małoletnia - a nie jej rodzice – powinna złożyć w sądzie rejonowym – wydział rodzinny i nieletnich, wniosek o udzielenie zezwolenia na zawarcie małżeństwa. Sąd zbada czy zawarcie małżeństwa będzie zgodne z dobrem założonej rodziny i czy istnieją ważne powody do zawarcia małżeństwa, np. ciąża lub urodzenie dziecka. Przed wydaniem postanowienia sąd wysłucha wnioskodawczynię, jej partnera, oraz w razie potrzeby osoby bliskie przyszłych małżonków.

Jeżeli małoletnia weźmie ślub, stanie się z mocy prawa osobą pełnoletnią i uzyska władzę rodzicielską nad swoim dzieckiem. Nie utraci tego nawet w razie unieważnienia małżeństwa.

 

PRAWO DO ABORCJI

W Polsce przerwanie ciąży jest dopuszczalne w trzech przypadkach:

1)    ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety ciężarnej,

2)    badania prenatalne lub inne przesłanki medyczne wskazują na duże prawdopodobieństwo ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu,

3)    zachodzi uzasadnione podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego.

W dwóch pierwszych sytuacjach, lekarz musi stwierdzić, że zachodzą podane okoliczności zdrowotne. Natomiast podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego musi stwierdzić prokurator. Czynem zabronionym jest m. in. gwałt, podejmowanie stosunków seksualnych z osobą poniżej 15 roku życia, kazirodztwo, czyli współżycie osób blisko spokrewnionych, np. rodzica z dzieckiem.

Kto decyduje o przerwaniu ciąży? Jeżeli występuje jedna z powyższych sytuacji, w których aborcja jest dopuszczalna, to ostateczna decyzja o przerwaniu ciąży należy kobiety ciężarnej. Przerwanie ciąży bez jej zgody jest przestępstwem (art. 153 Kodeksu karnego). Zgoda kobiety na przerwanie ciąży powinna być wyrażona w formie pisemnej.

W przypadku małoletniej wymagana jest pisemna zgoda jej przedstawiciela ustawowego. W odniesieniu do małoletniej powyżej 13. roku życia wymagana jest również pisemna zgoda tej osoby. Za małoletnią poniżej 13. roku życia zgodę wydaje sąd opiekuńczy, a małoletnia ma prawo do wyrażenia własnej opinii. Kobieta całkowicie ubezwłasnowolniona również powinna wyrazić zgodę w formie pisemnej, chyba że nie pozwala jej na to stan zdrowia psychicznego. Jeśli przedstawiciel ustawowy nie chce lub nie może wyrazić zgody, to w jego zastępstwie wyrazić ją może sąd opiekuńczy.

ODDANIE DZIECKA

Adopcja. Jeżeli małoletni rodzice czy małoletnia matka podejmą taką decyzję, to najlepiej jeszcze przed urodzeniem dziecka zgłosić się do ośrodka adopcyjnego. Można tam uzyskać odpowiednie porady i inne potrzebne wsparcie. Ośrodki adopcyjne pomagają dopełnić wszystkich formalności związanych z adopcją.

Do adopcji dziecka niezbędna jest zgoda rodziców. Można ją wyrazić nie wcześniej niż po upływie sześciu tygodni od urodzenia się dziecka. Zgodę taką wyraża się przed sądem. Po porodzie dziecko może pozostać w szpitalu. Akt urodzenia może zostać sporządzony na podstawie samej karty urodzenia przekazanej przez szpital.

Okno życia to miejsce, gdzie można anonimowo pozostawić dziecko. Jeżeli rodzice dziecka nie zostaną ustaleni, to sąd opiekuńczy nada dziecku nazwisko i imię oraz określi, jakie imiona i nazwiska rodziców będą zamieszczone w akcie urodzenia. W takiej sytuacji adopcja dziecka odbywa bez zgody rodziców.

 

Porzucenie dziecka jest najgorszym możliwym rozwiązaniem. Wszczynane jest wówczas postępowanie karne, ponieważ porzucenie dziecka jest przestępstwem (art. 210 KK). Porzucenie dziecka komplikuje jego sytuację prawną i utrudnia adopcję.

 

GDZIE SZUKAĆ POMOCY?

Ośrodek pomocy społecznej – oprócz zasiłków przydziela też pomoc niefinansową, m.in. asystenta rodziny, który wspiera rodziny przeżywające trudności w wypełnianiu funkcji opiekuńczo-wychowawczej.

Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie – świadczy poradnictwo specjalistyczne, organizuje pieczę zastępczą. Można tu uzyskać informacje o mieszkaniach chronionych i miejscach w domu dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży.

Ośrodek interwencji kryzysowej – udziela specjalistycznej pomocy psychologicznej, a w zależności od potrzeb - poradnictwa socjalnego lub prawnego, w sytuacjach uzasadnionych - schronienia do 3 miesięcy. W południowej części województwa lubuskiego są dwie takie placówki:

1)    Ośrodek Interwencji Kryzysowej w Zielonej Górze,

ul. Piaskowa 9e, 65-204 Zielona Góra,

tel. 503 190 032; e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

 

2)    Ośrodek Interwencji Kryzysowej w Żarach,

ul. Wrocławska 5, 68-200 Żary,

tel. 68 4701444, e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Ośrodek adopcyjny. Jednym z zadań ośrodków adopcyjnych, oprócz kwalifikowania dzieci do przysposobienia i przygotowywania rodziców adopcyjnych, jest zapewnienie pomocy psychologicznej kobietom w ciąży oraz pacjentkom oddziałów ginekologiczno-położniczych, które sygnalizują zamiar pozostawienia dziecka bezpośrednio po urodzeniu.

Ośrodek Adopcyjny w Zielonej Górze

 Al. Niepodległości 36

65-042 Zielona Góra

tel. 68 323 18 89