Oskarżyciel posiłkowy to pokrzywdzony czyli osoba, wobec której popełniono czyn zabroniony.
Zgodnie z treścią art. 53 Kodeksu postępowania karnego w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego pokrzywdzony może działać jako strona w charakterze oskarżyciela posiłkowego obok oskarżyciela publicznego lub zamiast niego.
Pokrzywdzony może działać jako oskarżyciel posiłkowy na etapie postępowania przed sądem, a zatem od wniesienia aktu oskarżenia. Działanie w charakterze oskarżyciela posiłkowego wymaga złożenia przez pokrzywdzonego oświadczenia, które może zostać złożone wyłącznie do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego, czyli rozpoczęcia odczytywania aktu oskarżenia (w sprawach o wykroczenia do 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia z Policji o przesłaniu do sądu wniosku o ukaranie). Kwestie subsydiarnego oskarżyciela posiłkowego zostały uregulowane w art. 55 Kodeks postępowania karnego.
Oskarżycieli posiłkowych może występować w sprawie wielu, jednakże sąd rozpoznający sprawę może ograniczyć liczbę osób działających w charakterze oskarżyciela posiłkowego w celu zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania.
Na taką decyzję sądu nie przysługuje zażalenie. Natomiast gdyby sąd odmówił pokrzywdzonemu możliwości działania w charakterze oskarżyciela posiłkowego stwierdzając brak uprawnień, czy złożenie oświadczenia przez pokrzywdzonego po terminie wskazanym w przepisach, pokrzywdzony może złożyć zażalenie na takie
postanowienie sądu. W przypadku ograniczenia liczby oskarżycieli posiłkowych w procesie do określonej liczby, pozostali mogą przedstawić swoje stanowisko sądowi na piśmie w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia ograniczającego liczbę oskarżycieli posiłkowych.
Należy pamiętać, że oskarżyciel posiłkowy ma w procesie dużo szersze uprawnienia niż sam pokrzywdzony:
– może aktywnie uczestniczyć w procesie
– składając wnioski dowodowe,
– zadając pytania świadkom czy oskarżonym,
– ma prawo głosu,
– zaskarżenia wyroku.
Warto zatem zapewnić sobie takie możliwości w procesie karnym.
Podstawa prawna:
– ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego
Masz pytania dotyczące oskarżyciela posiłkowego? Borykasz się z problemem natury prawnej, a nie jesteś w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej? Możesz skorzystać z darmowej porady w punktach nieodpłatnych porad prawnych i obywatelskich m.in. w Starostwie Powiatowym w Gorzowie Wlkp. adres: budynek starostwa przy ul. J. Pankiewicza 5-7, pok. 116, punkty czynne od poniedziałku do piątku w godz.: 7:30 – 15:30. Więcej na stronie https://edukacja-prawna.info.pl/powiat-gorzowski
Artykuł powstał w ramach realizowanego przez Stowarzyszenie CIVIS SUM zadania publicznego pt.: „Prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej oraz realizacja zadań z zakresu edukacji prawnej na terenie powiatu gorzowskiego w 2024 r.” finansowanego ze środków przekazanych przez Powiat Gorzowski.
Artykuł jest wkładem własnym osobowym do ww. zadania.