Mediacja w sprawach cywilnych – jako panaceum na negatywne skutki konfliktów
Mediacja w prawie cywilnym, zwłaszcza w sprawach rodzinnych i gospodarczych, zyskuje na znaczeniu jako efektywna metoda rozwiązywania sporów. Pozwala na osiągnięcie porozumienia między stronami w sposób mniej formalny i często szybszy niż tradycyjne postępowanie sądowe.
Mediacja w sprawach rodzinnych
Spory rodzinne, takie jak konflikty małżeńskie, kwestie opieki nad dziećmi czy podział majątku, często wiążą się z silnymi emocjami. Mediacja w tych przypadkach umożliwia stronom wypracowanie wspólnych rozwiązań w atmosferze zrozumienia i szacunku.
Mediacja w sprawach rozwodowych
W kontekście rozwodów mediacja może pomóc małżonkom w uzgodnieniu warunków rozstania, takich jak:
- Warunki rozwodowe: Ustalenia na jakich warunkach małżonkowie chcą się rozstać
- Opieka nad dziećmi: Określenie zasad sprawowania opieki oraz kontaktów z dziećmi.
- Alimenty: Uzgodnienie wysokości i sposobu płatności świadczeń
na rzecz dzieci lub małżonka. - Zasady korzystania ze wspólnego mieszkania po rozwodzie: Często małżonkowie z uwagi na ograniczenia lokalowe i finansowe zmuszeni są do dalszego wspólnego życia pod jednym dachem do czasu podziału majątku, koniecznym jest ustalenie które przestrzenie jak będą użytkowane przez nich, aby zapobiec konfliktom na przyszłość.
- Podział majątku: Ustalenie, jak zostaną podzielone wspólne dobra.
Dzięki mediacji małżonkowie mogą uniknąć długotrwałych i kosztownych procesów sądowych, a także zminimalizować negatywny wpływ konfliktu na dzieci. Warto zauważyć, że mediacja w sprawach rozwodowych nie jest obowiązkowa, ale sądy coraz częściej zachęcają strony do skorzystania z tej formy rozwiązania sporu. Mediacja rozwodowa ma na celu zmniejszenie potencjalnego konfliktu między małżonkami, który mógłby przenieść się na dzieci w trakcie sprawowania opieki nad nimi po rozwodzie.
Często słyszymy w rozmowach z klientami, że proces rozwodowy spowodował, że małżonkowie stali się wrogami, z dwoma antagonistycznymi obozami
w postaci swoich rodzin, co wpływa negatywnie na dalsze sprawowanie władzy rodzicielskiej w porozumieniu i dla dobra dzieci. Mediacja rozwodowa nie tylko zmniejsza poziom stresu, łagodzi konflikty, pozwala poczynić ustalenia co do przyszłości dzieci, pomaga wypracować zasady na jakich rodzice będą podejmować porozumienia w sprawie wykonywania władzy rodzicielskiej, ale też znacząco przyspiesza postępowanie rozwodowe oraz pozwala uniknąć niepotrzebnego rozgłosu i angażowania osób trzecich w rozstanie.
Mediacja w sprawach gospodarczych
W obszarze prawa gospodarczego mediacja stanowi alternatywę dla tradycyjnych postępowań sądowych, oferując przedsiębiorcom możliwość szybkiego i efektywnego rozwiązania sporów. Dotyczy to m.in.:
- Sporów kontraktowych: Nieporozumienia wynikające z realizacji umów handlowych.
- Roszczeń finansowych: Zaległości płatnicze między kontrahentami.
- Kwestii własności intelektualnej: Spory dotyczące praw autorskich
czy patentów.
Mediacja w sprawach gospodarczych pozwala na:
- Oszczędność czasu i kosztów: Proces mediacyjny jest zazwyczaj krótszy i tańszy niż postępowanie sądowe.
- Zachowanie poufności: Sprawy rozpatrywane są w trybie niepublicznym, co chroni reputację przedsiębiorstw.
- Elastyczność rozwiązań: Strony mogą wypracować niestandardowe porozumienia dostosowane do swoich potrzeb.
W Polsce mediacja w sprawach cywilnych została wprowadzona do systemu prawnego ustawą z dnia 28 lipca 2005 r., co umożliwia stronom korzystanie z tej formy rozwiązywania sporów na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Należy mieć na uwadze, że w sporach gospodarczych największym kosztem jest czas, który często dopiero w późniejszym następstwie przenosi się na koszty, niemożność zrealizowania zadań biznesowych, co może się w konsekwencji przerodzić nawet na upadłość firmy-biznesu. W przestrzeni prawnej i biznesowej przez długi czas królowało bezpodstawnie stwierdzenie, że po co nam mediacja, jak mamy swoich prawników i to oni niech walczą w sądzie. Jednakże praktyka pokazała, że czas trwania postepowania w sprawach gospodarczych może być zbyt długi dla przyszłości firmy, zatem mediacja stała się panaceum na przedłużające się procesy sądowe. Ponadto ujawnianie konfliktów gospodarczych może być też dużym problemem wizerunkowym dla firmy, a mediacja pozwala zachować poufność.
Zasady mediacji
Proces mediacji opiera się na kilku kluczowych zasadach:
- Dobrowolność: Udział w mediacji jest całkowicie dobrowolny, a strony mogą w każdej chwili z niej zrezygnować.
- Poufność: Wszelkie informacje ujawnione podczas mediacji nie mogą być wykorzystane poza jej ramami bez zgody obu stron.
- Bezstronność mediatora: Mediator nie faworyzuje żadnej ze stron i dba o równowagę w procesie mediacyjnym.
- Neutralność: Mediator nie narzuca rozwiązań, a jedynie wspiera strony w wypracowaniu porozumienia.
- Akceptowalność: Strony mają prawo wyboru mediatora i muszą akceptować jego osobę.
Korzyści z mediacji
Mediacja oferuje liczne korzyści, takie jak:
- Szybkość postępowania: Proces mediacyjny jest zazwyczaj krótszy niż postępowanie sądowe.
- Niższe koszty: Mediacja często generuje mniejsze koszty w porównaniu z tradycyjnym procesem sądowym, który z reguły nie kończy się na jednej instancji i często wymaga drogich i skomplikowanych opinii biegłych (a na te, nie tylko się długo czeka, ale i generują wysokie i często niepotrzebne koszty).
- Zachowanie relacji: Dzięki konstruktywnemu dialogowi strony mają szansę na utrzymanie lub odbudowanie relacji, a nawet na kontynuowanie kontraktów i dalszej współpracy.
- Elastyczność: Strony mogą dostosować rozwiązania do swoich indywidualnych potrzeb i oczekiwań, a nikt lepiej nie wie niż oni sami, co jest dla ich biznesów najlepszym rozwiązaniem i akceptowalnym z punktu widzenia planów biznesowych.
- Kontrola nad procesem: Strony mają bezpośredni wpływ na przebieg mediacji i treść porozumienia, nie oddają decyzyjności w ręce osób trzecich, sami kreują swoją przyszłość i sposób rozwiązania konfliktu/problemu.
Podsumowanie
Mediacja w prawie cywilnym, zarówno w sprawach rodzinnych, jak i gospodarczych, stanowi wartościowe narzędzie umożliwiające stronom efektywne i satysfakcjonujące rozwiązanie konfliktów. Dzięki zasadom takim jak dobrowolność, poufność i bezstronność mediatora, proces ten sprzyja osiągnięciu trwałych porozumień, minimalizując jednocześnie stres i koszty związane z tradycyjnym postępowaniem sądowym.
Z bezpłatnej mediacji można skorzystać w punktach nieodpłatnej pomocy prawnej i świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.
Nieodpłatna pomoc mediatora jest skierowana do osób, których nie stać na płatną pomoc, mogą z niej skorzystać również przedsiębiorcy niezatrudniający innych osób w ciągu ostatniego roku.
Nieodpłatna mediacja nie obejmuje spraw, w których:
1) sąd lub inny organ wydały postanowienie o skierowaniu sprawy do mediacji lub postępowania mediacyjnego;
2) zachodzi uzasadnione podejrzenie, że w relacji stron występuje przemoc.
Masz pytania dotyczące mediacji?
Borykasz się z problemami natury prawnej, a nie jesteś w stanie ponieść koszów odpłatnej pomocy prawnej?
Możesz skorzystać z darmowej porady w punktach nieodpłatnych pomocy prawnej i świadczenia poradnictwa obywatelskiego m.in. przy ul. Wawrzyniaka 4 lub w budynku Urzędu Miasta przy ul. Teatralnej 26, pok.102 w Gorzowie Wielkopolskim.
Punkty są czynne od poniedziałku do piątku.
Obowiązują wcześniejsze zapisy na poradę pod nr tel.: 95 73 55 909 lub rejestracja on-line https://np.ms.gov.pl
Artykuł powstał w ramach realizowanego przez Stowarzyszenie CIVIS SUM zadania publicznego pt.: Prowadzenie punktu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w godz.: 11:30 – 15:30 oraz realizacja zadań z zakresu edukacji prawnej na terenie Miasta Gorzowa Wielkopolskiego w 2025 r. finansowanego ze środków pochodzących z budżetu Państwa, przekazanych przez Miasto Gorzów Wielkopolski. Artykuł jest wkładem własnym osobowym do ww. zadania.