Obecnie duża część obywateli Ukrainy jako swoje centrum życiowe wybrała Polskę. Z tego powodu coraz częściej w przestrzeni prawnej pojawia się temat dziedziczenia po obywatelu Ukrainy, który przed śmiercią miał stałe miejsce zamieszkania w Polsce. Mianowicie chodzi o to
- prawu którego kraju podlegać będzie taka osoba,
- jak również jaki sąd będzie władny do przeprowadzenia postępowania spadkowego.
Rozważania w tej materii należy zacząć od lektury art. 1108 kpc. Zgodnie z § 1 tego przepisu do jurysdykcji krajowej należą sprawy spadkowe, jeżeli spadkodawca w chwili śmierci był obywatelem polskim lub miał miejsce zamieszkania bądź miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej. Zaś w myśl § 2 do jurysdykcji krajowej należą również sprawy spadkowe, jeżeli majątek spadkowy albo jego znaczna część znajduje się w Rzeczypospolitej Polskiej.
Wyżej cytowany nie kończy jednak kwestii związanych z dziedziczeniem. Trzeba bowiem wiedzieć o tym, że między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą zawarta została umowa o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych, sporządzona w Kijowie dnia 24 maja 1993r. Umowa ta w art. 41 określa właściwość organów w sprawach spadkowych.
I tak, zgodnie z jego zapisami
- w sprawach spadkowych dotyczących mienia ruchomego właściwy jest organ tej Umawiającej się Strony, której obywatelem był spadkodawca w chwili śmierci.
- w sprawach spadkowych dotyczących mienia nieruchomego właściwy jest organ tej Umawiającej się Strony, na której terytorium mienie to jest położone.
- w wypadku gdy całe mienie ruchome pozostałe po śmierci obywatela jednej Umawiającej się Strony znajduje się na terytorium drugiej Umawiającej się Strony, to na wniosek spadkobiercy postępowanie przeprowadzi organ drugiej Umawiającej się Strony, jeżeli wyrażą na niego zgodę wszyscy znani spadkobiercy.
Jak więc widać, to rodzaj składnika majątkowego wchodzącego w skład spadku oraz miejsce jego położenia determinuje, organ którego państwa będą właściwe do przeprowadzenia postępowania spadkowego.
Dlatego też w przypadku nieruchomości do przeprowadzenia postępowania spadkowego zawsze właściwe będą organy tego państwa, w którym nieruchomość ta się znajduje.
W przypadku zaś ruchomości, możliwe jest złożenie stosownego wniosku, aby sprawa rozpoznana została w tym państwie, w którym znajduje się całość tego mienia, jeśli wszyscy spadkobiercy wyrażą na to zgodę.
Wiemy już od czego zależy właściwość kraju do przeprowadzenia postępowania spadkowego.
Następnym krokiem będzie ustalenie, którego kraju przepisy spadkowe znajdą zastosowanie. Zrobimy to w oparciu o treść art. 37 rzeczonej umowy.
Zgodnie z nim
- stosunki prawne w zakresie dziedziczenia mienia ruchomego określa prawo tej Umawiającej się Strony, której obywatelem był spadkodawca w chwili śmierci.
- stosunki prawne w zakresie dziedziczenia mienia nieruchomego określa prawo tej Umawiającej się Strony, na której terytorium mienie to jest położone.
- ustalenie, czy rzecz wchodząca w skład spadku jest ruchomością czy nieruchomością, określa prawo tej Umawiającej się Strony, na której terytorium rzecz ta się znajduje.
Może więc dojść do takiej sytuacji, że właściwym do przeprowadzenia postępowania spadkowego po obywatelu Ukrainy, na stałe mieszkającym w Polsce, będzie polski sąd, jednakże będzie on musiał zastosować przepisy spadkowe prawa ukraińskiego, albowiem w skład spadku wejdą rzeczy ruchome.
Kończąc zagadnienie zasad dziedziczenia po obywatelu Ukrainy należy pamiętać, że jeżeli zmarły miał miejsce zamieszkania w Polsce, wniosek o stwierdzenie nabycia spadku należy złożyć w sądzie rejonowym właściwym dla ostatniego miejsca zamieszkania zmarłego w Polsce.
Masz dodatkowe pytania? Borykasz się z problemami natury prawnej, a nie jesteś w stanie ponieść koszów odpłatnej pomocy prawnej ?
Możesz skorzystać z darmowej porady w punktach nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwa obywatelskiego na terenie powiatu żarskiego – w ŻARACH, LUBSKU, JASIENIU I BRODACH
Obowiązują zapisy na porady telefoniczne 536 885 770 lub rejestracja on-line https://np.ms.gov.pl
Artykuł powstał w ramach realizowanego przez Stowarzyszenie CIVIS SUM zadania publicznego pt.: „Prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej i punktu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz realizacja zadań z zakresu edukacji prawnej na terenie Powiatu Żarskiego w 2025 r.” finansowanego ze środków przekazanych przez Powiat Żarski. Artykuł jest wkładem własnym osobowym do ww. zadania.