Materiał powstał w ramach realizowanego przez Stowarzyszenie CIVIS SUM zadania publicznego pt.: Prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz realizacja zadań z zakresu edukacji prawnej w powiecie sulęcińskim w 2025 r.”  finansowanego ze środków przekazanych przez Powiat Sulęciński.

ZMIANY W PRAWIE KARNYM – NOWA DEFINICJA PRZESTĘPSTWA ZGWAŁCENIA

Za jedną z najgłośniejszych i niewątpliwie najważniejszych zmian w polskim prawie karnym w 2025 roku można poczytywać zmianę art. 197 kodeksu karnego. Warto wiedzieć, że przepis ten obowiązuje w zmienionej treści już od 13 lutego 2025 roku.
Dotychczasowe brzmienie art. 197 § 1 i 2 k.k. było następujące:
„§ 1. Kto przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem doprowadza inną osobę do obcowania płciowego, podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 15.
§ 2. Jeżeli sprawca, w sposób określony w § 1, doprowadza inną osobę do poddania się innej czynności seksualnej albo wykonania takiej czynności, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.”

Natomiast nowe, obowiązujące od 13 lutego 2025 roku, brzmienie przepisu wygląda następująco:
„§ 1. Kto doprowadza inną osobę do obcowania płciowego przemocą, groźbą bezprawną, podstępem lub w inny sposób mimo braku jej zgody, podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 15.
§ 1a. Tej samej karze podlega, kto doprowadza inną osobę do obcowania płciowego wykorzystując brak możliwości rozpoznania przez nią znaczenia czynu lub pokierowania swoim postępowaniem.
§2 . Jeżeli sprawca w sposób określony w § 1 lub 1a doprowadza inną osobę do poddania się innej czynności seksualnej albo wykonania takiej czynności, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.”

Porównując nowe brzmienie przepisu do jej starej i już nieaktualnej wersji, można zauważyć, że ustawodawca położył nacisk na konieczność wyrażenia zgody na zbliżenie fizyczne. Na kanwie nowych przepisów, by uznać dane zachowanie za czyn zabroniony z art. 197 k.k., koniecznym jest brak zgody ofiary. Pozwala to na szerszą ochronę ofiar, które chociażby sparaliżowane strachem nie mogą realnie zakomunikować swojego sprzeciwu. Zgodnie z nowo wprowadzonymi zmianami, ofiara gwałtu nie będzie musiała wykazywać przed organami ścigania, że stawiała opór oprawcy.

Ważną zmianą jest wprowadzenie do wyżej wspomnianego przepisu nowego paragrafu 1a, w którym opisana i spenalizowana została sytuacja, w której to ofiara nie jest w stanie wyrazić woli odbycia stosunku, z powodu np. odurzenia nielegalnymi substancjami. Tak samo zabronione jest doprowadzanie do stosunków seksualnych osobę, która nie jest w stanie rozpoznać znaczenia takiej czynności, czyli nie zdaje sobie sprawy z tego, czym jest obcowanie płciowe. Może to być sytuacja, kiedy sprawca wykorzystuje upośledzenie umysłowe ofiary, czy też jej młody wiek. Zmiany weszły już w życie. Warto jest je znać, zarówno dla samych siebie, ale również dla innych, którzy mogą potrzebować naszej rady lub pomocy.

Jednym słowem ! Warto Wiedzieć Więcej!

Materiał powstał w ramach realizowanego przez Stowarzyszenie CIVIS SUM zadania publicznego pt.:  „Prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej oraz realizacja zadań z zakresu edukacji prawnej na terenie Powiatu Żagańskiego w 2025 r.” finansowanego ze środków przekazanych przez Powiat Żagański.

EGZAMIN NA PRAWO JAZDY – ZMIANY OD  30 CZERWCA 2025  

Sposób przeprowadzanie egzaminów zarówno teoretycznych, jak i praktycznych określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 24 listopada 2023 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach. Określa on chociażby przyczyny odmowy przeprowadzenia egzaminu przez egzaminatora czy okoliczności powodujące jego przerwanie.

Dnia 30 czerwca 2025 r. weszły w życie zmiany ww. rozporządzenia, które warto znać, jeśli chce się świadomie przystąpić do egzaminu na prawo jazdy.

Co warto wiedzieć?

Po pierwsze, już wykonując zadania egzaminatora na placu manewrowym, można zamknąć sobie drogę do dalszej części egzaminu praktycznego w ruchu drogowym. Rozporządzenie do tej pory ograniczało brak możliwości przeprowadzenia części praktycznej egzaminu w ruchu lądowym, np. w sytuacji przejechania kołem przez linię wyznaczającą zewnętrzną krawędź stanowiska czy najechania albo potrącenia pachołka lub tyczki. Warto w tym miejscu wspomnieć, że na kanwie „starych” przepisów, można było interpretować je jako jakiekolwiek najechanie lub potrącenie. Zostało to doprecyzowane i obecnie egzamin kończy się w przypadku przejechania kołem przez linię wyznaczającą zewnętrzną krawędź stanowiska czy najechania albo potrącenia pachołka lub tyczki podczas wykonywania zadania. Oznacza to, że potrącenie pachołka już po wykonaniu zadania, nie będzie oznaczało konieczności zakończenia egzaminu.

Zgodnie z nowymi zmianami, nie można również przeprowadzić części praktycznej egzaminu w ruchu drogowym, jeśli na placu manewrowym zdający zachowuje się w sposób mogący skutkować uszkodzeniem pojazdu egzaminacyjnego, spowodowaniem kolizji lub wypadku drogowego.

Zdający prawo jazdy na kategorie AM, A1, A2 lub A muszą również pamiętać o tym, że upuszczenie motocykla lub motoroweru, również uniemożliwi kontynuowanie egzaminu.

Co się natomiast tyczy części praktycznej przeprowadzanej w ruchu drogowym, to do rozporządzenia dodana została tabela (załącznik nr 1), zawierająca 18 okoliczności, których wystąpienie powoduje automatyczne uzyskanie negatywnego wyniku egzaminu, którymi są np.: spowodowanie kolizji lub wypadku drogowego lub zachowanie osoby egzaminowanej mogące skutkować kolizją lub wypadkiem drogowym, omijanie pojazdu, który jechał w tym samym kierunku, lecz zatrzymał się w celu ustąpienia pierwszeństwa pieszym, wyprzedzanie na przejściu dla pieszych i bezpośrednio przed nim, czy też naruszenie zakazu zawracania.

Katalog zawiera również niezastosowanie się do określonych znaków, w tym do znaku linii ciągłej. Jednak co w sytuacji, w której jej przekroczenie wymuszone jest okolicznościami, na które kierowca nie ma wpływu? Co, jeśli kierowca zmuszony jest ominąć przeszkodę? Tutaj Ministerstwo uspokaja.

Ministerstwo Infrastruktury w oficjalnym stanowisku wyjaśniło: „Przy wjechaniu na pas ruchu przeznaczony dla kierunku przeciwnego istnieje realne zagrożenie spowodowania wypadku, co należy uznać za błąd krytyczny podczas egzaminu na prawo jazdy. Natomiast nie może być negatywnie oceniane przez egzaminatora najechanie na linię podwójną ciągłą w sytuacji, w której jest to wymuszone okolicznościami niezależnymi od kierującego pojazdem i wynika np. z potrzeby ominięcia nieprawidłowo zaparkowanego innego pojazdu.”

Konieczne jest więc, by każde przekroczenie linii ciągłej było oceniane z perspektywy okoliczności panujących na drodze i motywów jakie przyświecały egzaminowanemu kierowcy.

Jeśli zamierzasz zdawać egzamin na prawo jazdy, warto wiedzieć, jak egzamin przebiega i co powoduje uzyskanie wyniku negatywnego. Polecamy w tym celu zapoznać się z całością zmienionego już rozporządzenia.

Jednym słowem ! Warto Wiedzieć Więcej!

Materiał powstał w ramach realizowanego przez Stowarzyszenie CIVIS SUM zadania publicznego pt.:  Prowadzenie punktu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w godz. 11:30 – 15:30 oraz realizacja zadań z zakresu edukacji prawnej na terenie Miasta Gorzowa Wielkopolskiego w 2025 r.” finansowanego ze środków budżetu Państwa przekazanych przez Miasto Gorzów Wielkopolski.

PRAWO DO POMIESZCZENIA TYMCZASOWEGO W RAZIE EKSMISJI

Na sam dźwięk słowa „eksmisja”, wielu jeży się włos na głowie. Eksmisja kojarzyć się może z najgorszym, jednak warto zdawać sobie sprawę, że jest to środek służący odzyskaniu bezprawnie zajmowanej nieruchomości.

Eksmisja to obowiązek wydania nieruchomości, opróżnienia pomieszczenia, w tym opróżnienia i wydania lokalu mieszkalnego, lokalu służącego zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych dłużnika na podstawie tytułu wykonawczego. Dokonuje jej komornik w ramach postępowania egzekucyjnego, które wszczyna się na wniosek wierzyciela zgodnie z tytułem wykonawczym.

Komornik w pierwszej kolejności wzywa dłużnika, do dobrowolnego wydania nieruchomości. Jeśli dłużnik nie zastosuje się do wezwanie w wyznaczonym terminie, komornik podejmie odpowiednie czynności niezbędne do wprowadzenia wierzyciela w posiadanie nieruchomości.

Komornik dokonując eksmisji usuwa dłużnika do przysługującego mu innego lokalu mieszkalnego, jeśli z tytułu wykonawczego wynika, że nie przysługuje mu prawo do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu lub prawo do lokalu zamiennego. Jeśli brak jest takiego lokalu, to wtedy należy się pochylić nad możliwością usunięcia dłużnika do tzw. „pomieszczenia tymczasowego”.

Lokal taki wskazuje gmina właściwa ze względu na miejsce położenia lokalu, którego dotyczy eksmisja. To bowiem gminy mają ustawowy obowiązek tworzenia zasobów pomieszczeń tymczasowych, które przeznacza się na wynajem dla osób eksmitowanych bez prawa do najmu socjalnego lokalu lub lokalu zamiennego. Umowę najmu takiego pomieszczenia zawiera się z dłużnikiem na czas oznaczony, nie krótszy niż miesiąc i nie dłuższy niż 6 miesięcy.

Dopóki gmina nie wskaże takiego pomieszczenia, dopóty komornik musi wstrzymać się z dokonaniem czynności celem usunięciem dłużnika z nieruchomości.

Jednak co ważne – komornik nie może wstrzymywać się z działaniem, jeżeli wierzyciel lub dłużnik albo osoba trzecia wskaże pomieszczenie odpowiadające wymogom tymczasowego pomieszczenia.

Prawo  do niego nie przysługuje jednak wszystkim dłużnikom. Zgodnie bowiem z art. 25d ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego: ”Prawo do tymczasowego pomieszczenia nie przysługuje dłużnikowi, jeżeli:

• z tytułu wykonawczego wynika, że nakazanie opróżnienia lokalu zostało orzeczone z powodu stosowania przemocy w rodzinie lub z powodu rażącego lub uporczywego wykraczania przeciwko porządkowi domowemu albo niewłaściwego zachowania czyniącego uciążliwym korzystanie z innych lokali w budynku, albo że dłużnik dokonał zajęcia opróżnionego lokalu bez tytułu prawnego;
• dłużnik został zobowiązany do opróżnienia lokalu zajmowanego na podstawie umowy najmu okazjonalnego, której zawarcie zostało zgłoszone zgodnie z art. 19b ust. 1;
• dłużnik został zobowiązany do opróżnienia tymczasowego pomieszczenia;
• dłużnik został zobowiązany do opróżnienia lokalu zajmowanego na podstawie umowy najmu instytucjonalnego lokalu.
• dłużnik został zobowiązany do opróżnienia lokalu zajmowanego na podstawie umowy najmu instytucjonalnego z dojściem do własności.”

Jeśli dłużnikowi nie przysługuje prawo do pomieszczenia tymczasowego, komornik eksmituje go do noclegowni, schroniska lub innej placówki zapewniającej miejsca noclegowe, którą wskaże gmina na wniosek komornika.

Jednym słowem ! Warto Wiedzieć Więcej!

Materiał powstał w ramach realizowanego przez Stowarzyszenie CIVIS SUM zadania publicznego pt.: „Prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej i dwóch punktów nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz realizacja zadań z zakresu edukacji prawnej na terenie miasta Zielona Góra w 2025 r. ” finansowanego ze środków przekazanych przez Miasto Zielona Góra.

SEGREGACJA ODPADÓW

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt  3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, każdego właściciela nieruchomości obowiązuje obowiązek segregacji odpadów komunalnych. Obowiązek ten dotyczy właścicieli nieruchomości bez względu na jej rodzaj. Celem ustawowego nakazu segregacji jest dobro nas wszystkich. Dzięki wprowadzonym regulacjom udaje się bowiem ograniczać ilość śmieci trafiających na wysypiska oraz zapobiegać zanieczyszczaniu gleby, wód oraz powietrza.

Selektywne zbieranie odpadów komunalnych jest więc obowiązkowe. W przypadku jego niedopełnienia, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Następnie wszczyna się postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w wyniku którego ustala się opłaty za miesiąc, w którym odpady nie były segregowane, przy zastosowaniu wysokości stawki podwyższonej.

Warto wiedzieć, że w przypadku budynków wielorodzinnych, tj. bloki mieszkalne, posiadających wspólne altany śmietnikowe, stosuje się odpowiedzialność zbiorową wszystkich mieszkańców. By nałożyć wyższe stawki opłat, wystarczy więc, że jedna osoba mieszkająca w bloku nie będzie stosować się do obowiązku segregacji odpadów.

Podwyższenie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi to jednak nie jedyna konsekwencja niesegregowania odpadów komunalnych. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 2 ustawy, za nieprzestrzeganie obowiązku selektywnego zbierania odpadów grozi grzywna.

Jak uniknąć grzywny i podwyższenia opłat? Wystarczy zastosować się do zasad prawidłowej segregacji odpadów.

Do pojemnika w kolorze niebieskim – papier. Należy pamiętać o tym, że do niebieskiego pojemnika nie można wyrzucać chociażby kartonów po mleku i napojach, pieluch jednorazowych i podpasek, pampersów, czy papieru powlekanego folią i kalką.

Do pojemnika w kolorze żółtym – tworzywa sztuczne i metale. Do żółtego pojemnika nie można wyrzucać np. strzykawek, wenflonów i innych artykułów medycznych, odpadów budowlanych i rozbiórkowych, nieopróżnionych opakowań po lekach i farbach, lakierach i olejach, zużytych baterii i akumulatorów, czy zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego.

Warto w tym miejscu wspomnieć, że zaleca się zgnieść tworzywa sztuczne przed ich wyrzuceniem.

Do pojemnika w kolorze zielonym – szkło. Do pojemnika na szkło nie należy wyrzucać np. szkła stołowego – żaroodpornego, ceramiki, doniczek, zniczy z zawartością wosku, żarówek i świetlówek, szkła kryształowego, szyb okiennych i zbrojonych, szyb samochodowych, luster i witraży czy reflektorów.

Do pojemnika w kolorze brązowym – bioodpady. Do brązowego pojemnika nie wyrzucamy chociażby kości zwierząt, mięsa i padliny, czy leków.

Pozostałe odpady trafią do pojemnika na odpady zmieszane. Dla niektórych rodzajów odpadów prowadzone są natomiast specjalne punkty i dotyczy to odpadów wielkogabarytowych, opon, zużytych baterii i akumulatorów, przeterminowanych leków, strzykawek itp., zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, jak i odpadów niebezpiecznych z gospodarstw domowych (pozostałości farb, lakierów,  rozpuszczalników, kwasów, olejów, płynów do chłodnic, itp.).

Jednym słowem ! Warto Wiedzieć Więcej!

Materiał powstał w ramach realizowanego przez Stowarzyszenie CIVIS SUM zadania publicznego pt.:  „Prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej i punktu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz realizacja zadań z zakresu edukacji prawnej na terenie Powiatu Żarskiego w 2025 r.” finansowanego ze środków przekazanych przez Powiat Żarski

 STATUS DZIAŁACZA OPOZYCJI ANTYKOMUNISTYCZNEJ

Większość z nas zdaje sobie sprawę jakie przysługują nam świadczenia i ulgi. Jednak nie każdy wie o tym, że istnieją specjalne świadczenia dla osób posiadających status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Taki status i związane z nim świadczenia reguluje ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy: „Działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.”

Natomiast osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba m. in. brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym została z nią rozwiązana umowa o pracę, czy została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły. Pełną definicję osoby represjonowanej określa treść art. 3 ustawy.

Status działacza lub osoby represjonowanej potwierdza, na wniosek, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.

Jakie świadczenia przysługują takim osobom? Osobie uprawnionej przysługuje chociażby prawo pierwszeństwa do środowiskowej opieki socjalnej, w tym w uzyskaniu miejsca w domu pomocy społecznej. Osoba taka ma również prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 5 dni roboczych w roku kalendarzowym. Przysługuje jej również ulga w wysokości 50% na przejazdy komunikacją miejską i ulga w wysokości 51 % na przejazdy w komunikacji krajowej środkami publicznego transportu zbiorowego.

Osobom uprawnionym przysługuje również prawo do dodatkowego świadczenia pieniężnego, przyznawanego miesięcznie, w wysokości najniższej emerytury.

Osobom uprawnionym, znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, zdrowotnej oraz w związku z zaistnieniem zdarzeń losowych, może być przyznana również pomoc pieniężna – jednorazowa lub okresowa.

Pomoc pieniężna jednorazowa może być przyznana w szczególności na pokrycie – w części lub całości – kosztów zakupu wyrobów medycznych, czy też dostosowanie pomieszczeń mieszkalnych do rodzaju niepełnosprawności. Okresowa natomiast – w szczególności na zaspokojenie potrzeb bytowych i ochronę zdrowia w przypadku długotrwałej choroby powodującej wzrost kosztów utrzymania, zakupu leków, środków opatrunkowych oraz dojazdów do zakładów leczniczych na zabiegi medyczne i rehabilitacyjne, czy też opłacenie pomocy pielęgnacyjnej niezbędnej z uwagi na wiek oraz stan zdrowia.

Świadczenie pieniężne i pomoc pieniężna możliwe są do uzyskania po złożeniu odpowiednich wniosków, a owe świadczenia przyznaje Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.

Jednym słowem ! Warto Wiedzieć Więcej!

Materiał powstał w ramach realizowanego przez Stowarzyszenie CIVIS SUM zadania publicznego pt.:  „Prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej oraz realizacja zadań z zakresu edukacji prawnej na terenie powiatu gorzowskiego w 2025 r.” finansowanego ze środków przekazanych przez Powiat Gorzowski

SAMOWOLA BUDOWLANA

Kiedy myślimy o samowoli budowlanej, na myśl nasuwać się może wiele skojarzeń, takich jak niesubordynacja, nieposłuszeństwo czy bezprawie. Wszystkie te skojarzenia będą dobrze odzwierciedlać to zjawisko.

Przepisy prawa nie definiują wprost samowoli budowlanej, natomiast określić ją można jako dokonywanie pewnych czynności bez wiedzy i zgody stosownych organów nadzoru budowlanego. W pewnym uproszczeniu można powiedzieć, że jest to budowanie bez prawnie wymaganego pozwolenia czy zgłoszenia.

Jak stanowi art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, a taką decyzję wydaje organ administracji architektoniczno-budowlanej. Artykuł ten wskazuje jednak, że ustawa dopuszcza odstępstwa od wymogu uzyskania pozwolenia na budowę. Istnieją bowiem takie rodzaje przedsięwzięć, do których legalnego dokonania wystarczy zgłoszenie budowy, ale również takie, co do których nie potrzeba nawet takiego zgłoszenia.

Tak np. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, ale wymaga zgłoszenia budowa wolno stojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane, czy chociażby przydomowych ganków, oranżerii (ogrodów zimowych).

Natomiast ani decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia nie wymaga budowa np. przydomowych basenów i oczek wodnych o powierzchni do 50 m², czy przydomowych tarasów naziemnych o powierzchni zabudowy do 35 m².

Co grozi za tzw. samowolę budowlaną? Przede wszystkim należy liczyć się z tym, że, zgodnie z art. 48 ustawy, organ nadzoru budowlanego zmuszony będzie wydać postanowienie o wstrzymaniu budowy, w którym informuje zarazem o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.

Są to bardzo ważne informacje, ponieważ niewszczęcie tzw. Procedury legalizacyjnej, doprowadzić może do wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 49e ustawy: ”Organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku:

1) niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie;

2) wycofania wniosku o legalizację;

3) nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych;

4) niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia o usunięciu nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych;

5) nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej w wyznaczonym terminie;

6) kontynuowania budowy pomimo postanowienia o wstrzymaniu budowy.”

Warto wiedzieć dodatkowo, że jeśli nie zastosujemy się do decyzji organu nadzoru, mogą zostać na nas nałożone dotkliwe kary pieniężne.

Jednym słowem ! Warto Wiedzieć Więcej!

Materiał powstał w ramach realizowanego przez Stowarzyszenie CIVIS SUM zadania publicznego pt.:  „Prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz realizacja zadań z zakresu edukacji prawnej w powiecie wschowskim w 2025 r” finansowanego ze środków przekazanych przez Powiat Wschowski

URLOP MACIERZYŃSKI I ZASIŁEK MACIERZYŃSKI PO STRACIE CIĄŻY – NAJNOWSZE ZMIANY

W związku z urodzeniem dziecka, kobiecie pracownicy przysługuje m.in. prawo do urlopu macierzyńskiego (w przypadku urodzenia jednego dziecka w wymiarze 20 tygodni) oraz związane z tym prawo do pobierania zasiłku macierzyńskiego.

Niestety zdarzają się przypadki urodzenia dziecka martwego lub zgonu dziecka już po porodzie. Nie jest jednak tak, że kobieta pozostaje w tym wypadku bez opieki Państwa. Śmierć dziecka to sytuacja szczególna, która nie pozostaje bez echa w polskim porządku prawnym, zarówno w przypadku urodzenia dziecka martwego, jak i śmierci dziecka po urodzeniu.

Zgodnie bowiem z art. 180¹ Kodeksu pracy:

„§  1.  W razie urodzenia martwego dziecka lub zgonu dziecka przed upływem 8 tygodni życia, pracownicy przysługuje urlop macierzyński w wymiarze 8 tygodni po porodzie, nie krócej jednak niż przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka. Pracownicy, która urodziła więcej niż jedno dziecko przy jednym porodzie, przysługuje w takim przypadku urlop macierzyński w wymiarze stosownym do liczby dzieci pozostałych przy życiu.

• 2.  W przypadku zgonu dziecka po upływie 8 tygodni życia, pracownica zachowuje prawo do urlopu macierzyńskiego przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka. Pracownicy, która urodziła więcej niż jedno dziecko przy jednym porodzie, przysługuje w takim przypadku urlop macierzyński w wymiarze stosownym do liczby dzieci pozostałych przy życiu, nie krócej jednak niż przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka.”

Oczywiście zgodnie z ustawą dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, za okres urlopu macierzyńskiego przysługuje zasiłek macierzyński.

Dotychczas, by uzyskać zasiłek macierzyński, po stracie dziecka, koniecznym było przedłożenie aktu urodzenia dziecka z adnotacją o martwym urodzeniu. Uzyskanie takiego aktu wymagało ustalenia płci zmarłego dziecka, co niekiedy nie jest proste i wiąże się z dużymi kosztami.

Przepisy zmieniły się w tym zakresie na mocy Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 lipca 2025 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe.

Zgodnie z treścią nowego Rozporządzenia, które weszło w życie już dnia 6 sierpnia 2025 r., by uzyskać urlop i zasiłek macierzyński, w przypadku braku aktu urodzenia, wystarczy zaświadczenie wystawione przez lekarza specjalistę w dziedzinie położnictwa i ginekologii (lub lekarza w trakcie specjalizacji w tej dziedzinie) albo położną. Jego treść powinna potwierdzać martwe urodzenie. Nie trzeba w nim ustalać płci dziecka. Takie zaświadczenie wydawane jest na podstawie dokumentacji medycznej i bez względu na czas trwania ciąży. Jest to bardzo ważna zmiana, ponieważ upoważnia do korzystania z urlopu i zasiłku macierzyńskiego w skróconym wymiarze również kobiety, które doświadczyły poronienia i to bez konieczności ustalenia płci dziecka.

Jednym słowem ! Warto Wiedzieć Więcej! 

Materiał  powstał w ramach realizowanego przez Stowarzyszenie CIVIS SUM zadania publicznego pt.: „Prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej i punktu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz realizacja zadań z zakresu edukacji prawnej w Powiecie Nowosolskim w 2025 r. ” finansowanego ze środków przekazanych przez Powiat Nowosolski.

PIENIĄDZE ZNALEZIONE NA ULICY – CO Z NIMI ZROBIĆ?

Wszyscy znamy powiedzenie „Znalezione – nie kradzione”. Jednak czy można się nim kierować w codziennym życiu? Niekoniecznie. Pewnie wielu z nas, przynajmniej raz w życiu, przypadkowo znalazło na ulicy monetę, czy nawet banknot. Jednak, nie każdy ma świadomość, że istnieją przepisy konkretnie regulujące obowiązki znalazcy m.in. właśnie pieniędzy na ulicy.

Zgodnie z ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o rzeczach znalezionych, jeśli znajdzie się rzecz, należy niezwłocznie powiadomić właściciela i wezwać go do jej odbioru. Nie ma znaczenia, czy jest to droga biżuteria, czy przykładowo dziecięca zabawka. Oczywiście tylko wtedy, kiedy zna się osobę, która mogłaby znalezioną rzecz odebrać, zwłaszcza jej właściciela. Jeśli natomiast nie ma się wiedzy, kim jest taka osoba lub nie zna się miejsca jej pobytu, należy niezwłocznie zawiadomić o znalezieniu rzeczy starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania znalazcy lub ze względu na miejsce znalezienia rzeczy. 

Z zawiadomieniem właściwego starosty można się wstrzymać, jeśli daną rzecz znalazło się w cudzym pomieszczeniu. Wtedy zawiadomić należy osobę, która to pomieszczenia zajmuje i na jej żądanie oddać jej znalezioną rzecz na przechowanie. Jeśli natomiast osoba ta nie zna osoby uprawnionej do odbioru rzeczy, czy też miejsca jej pobytu, należy zawiadomić o znalezisku właściwego starostę. 

Podobnie jest, w przypadku znalezienia rzeczy w budynku publicznym, innym budynku lub pomieszczeniu otwartym dla publiczności albo środku transportu publicznego. W takiej sytuacji zawiadomić należy zarządcę, który po upływie 3 dni od dnia otrzymania rzeczy przekazuje ją właściwemu staroście, chyba że w tym terminie zgłosi się osoba uprawniona do odbioru rzeczy.

Na Policję należy się udać, jeśli znaleziskiem jest rzecz, której posiadanie wymaga posiadania specjalnego pozwolenia. Dotyczy to w szczególności broni, amunicji, czy materiałów wybuchowych. Takie rzeczy należy pozostawić na najbliższym komisariacie Policji. Tak samo należy postąpić w przypadku znalezienia paszportu, czy dowodu osobistego. Jeśli natomiast, samo dostarczenie rzeczy na komisariat mogłoby się wiązać z pewnym niebezpieczeństwem, np. w przypadku odnalezienia ładunków wybuchowych, wystarczy powiadomienie Policji o miejscu znalezienia rzeczy. 

Ale jak jest z tymi pieniędzmi? Na to pytanie odpowiada treść art. 5 ust. 3 ustawy: „Kto znalazł pieniądze, papiery wartościowe, kosztowności, o których mowa w art. 21 ust. 4, lub rzeczy o wartości historycznej, naukowej lub artystycznej i nie zna osoby uprawnionej do ich odbioru lub nie zna jej miejsca pobytu, oddaje rzecz niezwłocznie właściwemu staroście, chyba że znalezione zostały jedynie pieniądze a ich kwota nie przekracza 100 złotych lub równowartości tej kwoty (…).”

Jeśli więc zostały znalezione jedynie pieniądze i ich wartość nie przekracza 100 zł, można je zatrzymać. 

Warto wiedzieć również, że znalazca przechowujący rzecz, który uczynił zadość swoim obowiązkom, może żądać znaleźnego w wysokości jednej dziesiątej wartości rzeczy, jeżeli zgłosił swoje roszczenie najpóźniej w chwili wydania rzeczy osobie uprawnionej do jej odbioru.

Należy pamiętać o zasadach postępowania z rzeczami znalezionymi. Zgodnie bowiem z art. 125 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń: „Kto w ciągu dwóch tygodni od dnia znalezienia cudzej rzeczy albo przybłąkania się cudzego zwierzęcia nie zawiadomi o tym organu Policji lub innego organu państwowego albo w inny właściwy sposób nie poszukuje posiadacza, podlega karze grzywny do 500 złotych albo karze nagany.”

Jednym słowem ! Warto Wiedzieć Więcej!

Materiał powstał w ramach realizowanego przez Stowarzyszenie CIVIS SUM zadania publicznego pt.:  „Prowadzenie punktu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w godz.: 7:30 – 11:30 oraz realizacja zadań z zakresu edukacji prawnej na terenie Miasta Gorzowa Wielkopolskiego w 2025 r.” finansowanego ze środków budżetu Państwa przekazanych przez Miasto Gorzów Wielkopolski.

UMOWA PRZEDWSTĘPNA

Umowa przedwstępna jest szczególnie popularna w zakresie umów sprzedaży nieruchomości. Często bowiem dochodzi do sytuacji, w której pomimo wstępnej zgody na sprzedaż nieruchomości, z różnych przyczyn strony lub jedna z nich nie jest jeszcze gotowa na jej końcowe zawarcie.

Czym jest właściwie umowa przedwstępna? Jest to umowa zobowiązująca, zgodnie z którą jedna ze stron lub obie strony umowy zobowiązują się do zawarcia umowy przyrzeczonej, np.  właśnie umowy sprzedaży nieruchomości. Wskutek zawarcia umowy przedwstępnej nie dochodzi do przeniesienia własności nieruchomości. Do czasu zawarcia umowy przyrzeczonej, kwestia własności pozostaje niezmieniona.

O czym należy pamiętać przy zawieraniu umowy przedwstępnej? Otóż przesłanką ważności umowy przedwstępnej jest oznaczenie w niej umowy przyrzeczonej przez określenie konkretnych, niezbędnych postanowień tej umowy, czyli tzw. essentialia negotii. Umowa przedwstępna powinna określać przede wszystkim miejsce i datę zawarcia umowy, dane osobowe stron (imiona i nazwiska, adresy, dowody tożsamości), informacje dotyczące przedmiotu sprzedaży (m.in. adres nieruchomości), potwierdzenie prawa własności zbywcy, określenie ceny oraz własnoręczne podpisy.

Umowa przyrzeczona powinna być zawarta w terminie określonym przez strony w umowie przedwstępnej. Strony nie muszą określić tego terminu poprzez wskazanie konkretnej daty. Mogą określić termin dowolnie. Jeśli umowa określa taki termin, roszczenia z umowy przedwstępnej przedawniają się z upływem roku od dnia, w którym umowa przyrzeczona miała być zawarta. W konsekwencji, po upływie roku od oznaczonego w umowie terminu nie jest już możliwe skuteczne domaganie się na drodze sądowej zawarcia umowy przyrzeczonej.

Jeśli natomiast termin zawarcia umowy przyrzeczonej nie został określony, to zgodnie z art. 389 § 2 Kodeksu Cywilnego:

„Jeżeli termin, w ciągu którego ma być zawarta umowa przyrzeczona, nie został oznaczony, powinna ona być zawarta w odpowiednim terminie wyznaczonym przez stronę uprawnioną do żądania zawarcia umowy przyrzeczonej. Jeżeli obie strony są uprawnione do żądania zawarcia umowy przyrzeczonej i każda z nich wyznaczyła inny termin, strony wiąże termin wyznaczony przez stronę, która wcześniej złożyła stosowne oświadczenie. Jeżeli w ciągu roku od dnia zawarcia umowy przedwstępnej nie został wyznaczony termin do zawarcia umowy przyrzeczonej, nie można żądać jej zawarcia.”

Umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości może być zawarta w zwykłej formie pisemnej. Jednak większe korzyści daje zawarcie jej w formie aktu notarialnego, ponieważ daje to podstawę do dochodzenia zawarcia umowy przyrzeczonej, jeśli druga strona uchyla się od jej zawarcia. Można więc żądać zawarcia umowy przyrzeczonej na drodze sądowej. Jest tak, dlatego, z uwagi na treść art. 390 § 2 Kodeksu Cywilnego: „Jednakże gdy umowa przedwstępna czyni zadość wymaganiom, od których zależy ważność umowy przyrzeczonej, w szczególności wymaganiom co do formy, strona uprawniona może dochodzić zawarcia umowy przyrzeczonej.”  Jako że dla ważności umowy sprzedaży nieruchomości wymaga się zachowania formy aktu notarialnego, to tylko zawarcie umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości w tej formie, będzie gwarantować uprawnienie do dochodzenia zawarcia umowy przyrzeczonej.

Natomiast nawet jeśli umowa przedwstępna nieruchomości nie została zawarta w formie aktu notarialnego, jeśli jedna strona uchyla się od zawarcia umowy przyrzeczonej, druga strona może żądać naprawienia szkody, którą poniosła przez to, że liczyła na jej zawarcie.

Jednym słowem ! Warto Wiedzieć Więcej !

Materiał powstał w ramach realizowanego przez Stowarzyszenie CIVIS SUM zadania publicznego pt.:  „Prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej w godz.: 15:30 – 19:30 oraz realizacja zadań z zakresu edukacji prawnej na terenie Miasta Gorzowa Wielkopolskiego w 2025 r.” finansowanego ze środków budżetu Państwa przekazanych przez Miasto Gorzów Wielkopolski.

DNI WOLNE OD PRACY DLA WYZNAWCÓW INNYCH RELIGII

Dni wolne od pracy wprost uregulowane są w ustawie z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy. Zgodnie z jej art. 1, dniami wolnymi są chociażby dzień Bożego Ciała czy Święto Trzech Króli. To tylko przykłady, natomiast znaczna część dni wolnych związana jest z obchodzeniem świąt kościelnych Kościoła Katolickiego.

Polska jest państwem laickim. Oznacza to, że jest ona państwem neutralnym światopoglądowo, które odrzuca istnienie religii państwowej lub oficjalnej. Jednakże religią bezapelacyjnie dominującą jest katolicyzm. Dni wolne od pracy są więc tak skonstruowane, by umożliwić obchodzenie najważniejszych świąt katolickich w spokoju i w rodzinnej atmosferze.

Społeczeństwo polskie nie składa się jednak tylko z wyznawców religii katolickiej, ale na ulicach polskich miast coraz częściej można spotkać wyznawców np. Islamu czy Judaizmu. Niezależnie od przynależności do innej religii, dni ustawowo wolne od pracy pozostają dla wszystkich niezmienne.

Czy w takim razie wyznawcy innych religii pozbawieni są szansy obchodzenia świąt, którymi charakteryzuje się ich religia? Nie są, a z pomocą przychodzi w tej kwestii ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania.

Zgodnie z art. 42 ust. 1 i 2 tejże ustawy:

„1.  Osoby należące do kościołów i innych związków wyznaniowych, których święta religijne nie są dniami ustawowo wolnymi od pracy, mogą na własną prośbę uzyskać zwolnienie od pracy lub nauki na czas niezbędny do obchodzenia tych świąt, zgodnie z wymogami wyznawanej przez siebie religii.

2. Osoby niepełnoletnie mogą korzystać z prawa określonego w ust. 1 na wniosek swych rodziców bądź opiekunów prawnych.”

By uzyskać dzień wolny od pracy w święto niebędące dniem ustawowo wolnym od pracy, należy więc udać się do pracodawcy i o taki dzień wolny poprosić. Takie zwolnienie od pracy może być jednak udzielone pod warunkiem odpracowania czasu zwolnienia. Decyzja w tej kwestii należy jednak do pracodawcy, tak samo jak sama decyzja o zwolnieniu pracownika ze świadczenia pracy w danym dniu.

Każdorazowo jednak, odpracowanie dnia wolnego nie będzie wiązało się z prawem do dodatkowego wynagrodzenia za pracę w dni ustawowo wolne od pracy lub pracę w godzinach nadliczbowych.

Wniosek o dzień wolny powinien być zgłoszony na 7 dni przed dniem zwolnienia. Pracodawca zaś zawiadamia pracownika o warunkach odpracowania zwolnienia nie później niż 3 dni przed dniem zwolnienia.

Warto wiedzieć również, że wyznawcom Kościoła Prawosławnego przysługuje zwolnienie od pracy lub nauki na podstawie innej ustawy – ustawy z dnia 4 lipca 1991 r. o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Ustawa ta w swoim art. 14 określa dni wolne, jakie przysługują pracownikom prawosławnym bez prawa do wynagrodzenia, jeżeli święta te nie są dniami ustawowo wolnymi od pracy.  W przypadku pracowników wyznania prawosławnego, pracodawca nie może odmówić zwolnienia od świadczenia pracy.

Jednym słowem ! Warto Wiedzieć Więcej !

Materiał powstał w ramach realizowanego przez Stowarzyszenie CIVIS SUM zadania publicznego pt.:  „Prowadzenie punktu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w godz. 11:30 – 15:30 oraz realizacja zadań z zakresu edukacji prawnej na terenie Miasta Gorzowa Wielkopolskiego w 2025 r.” finansowanego ze środków budżetu Państwa przekazanych przez Miasto Gorzów Wielkopolski.

ZAKAZ FOTOGRAFOWANIA OBIEKTÓW WOJSKOWYCH I INFRASTRUKTURY KRYTYCZNEJ

W dzisiejszych czasach przeważnie każda napotkana na ulicy osoba ma przy sobie telefon komórkowy z funkcją fotografowania i filmowania. Jest to o tyle wygodne, że można w każdej chwili uwiecznić na zdjęciu dany krajobraz, osobę czy obiekt. Jednak nie każdy zdaje sobie sprawę, że nie zawsze i nie w stosunku do każdego budynku będzie to zgodne z prawem.

Warto wiedzieć, że w Polsce obowiązuje, od niedawna – bowiem od dnia 17 kwietnia 2025 roku, zakaz fotografowania, filmowania oraz wszelkiego innego utrwalania wizerunku obiektów uznanych za kluczowe dla bezpieczeństwa narodowego i obronności państwa. Zakaz został wprowadzony na mocy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 marca 2025 r. w sprawie trybu oraz terminów wydawania zezwoleń na fotografowanie, filmowanie lub utrwalanie w inny sposób obrazu lub wizerunku obiektów, osób lub ruchomości, o których mowa w art. 616a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, wzoru znaku zakazu fotografowania oraz sposobu jego uwidocznienia, utrwalenia i rozmieszczenia.

Rozporządzenie ustanawia zakaz fotografowania i filmowania:

• obiektów istotnych dla bezpieczeństwa i obronności kraju, obiektów resortu obrony narodowej nieuznanych za obiekty szczególnie ważne dla bezpieczeństwa lub obronności państwa, obiektów infrastruktury krytycznej oraz

• osób i rzeczy znajdujących się w tych obiektach.

Jeśli danego obiektu nie można uwieczniać, to w miejscu widocznym, tj. np. na ogrodzeniu, czy bezpośrednio na budynku umieszczona jest tabliczka ze znakiem zakazu. Warto wiedzieć, że zakaz dotyczy sytuacji, w których nie posiada się odpowiedniego zezwolenia. Zezwolenie można uzyskać na wniosek skierowany do organu właściwego w zakresie ochrony danego obiektu, który wydaje je w ciągu 14 dni od dnia doręczenia mu kompletnego wniosku.

Natomiast nie zawsze takie zezwolenie jest niezbędne. Dopuszcza się bowiem wyjątki. Nie ma konieczności posiadania zezwolenia na fotografowanie i filmowanie, jeśli np. zdjęcia robione są przez przedstawicieli administratora i zarządcy nieruchomości w celu udokumentowania stanu technicznego, czy w ramach realizacji polityki informacyjnej przez dowódcę jednostki wojskowej.

Warto wiedzieć, że za złamanie zakazu grozi grzywna, a nawet areszt. Zgodnie z art. 683a ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny:

„1. Kto bez zezwolenia fotografuje, filmuje, utrwala w inny sposób lub przesyła dane obrazu obiektu, o którym mowa w art. 616a ust. 1, oznaczonego znakiem zakazu fotografowania, lub ruchomości lub wizerunku osób, znajdujących się w takim obiekcie, podlega karze grzywny.

2. W razie popełnienia wykroczenia określonego w ust. 1 można orzec przepadek przedmiotów pochodzących z tego wykroczenia oraz służących do popełnienia wykroczenia, choćby nie stanowiły własności sprawcy.”

Jednym słowem ! Warto Wiedzieć Więcej !

Materiał powstał w ramach realizowanego przez Stowarzyszenie CIVIS SUM zadania publicznego pt.:  „Prowadzenie punktu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz realizacja zadań z zakresu edukacji prawnej na terenie powiatu gorzowskiego w 2025 r.” finansowanego ze środków przekazanych przez Powiat Gorzowski.

OBYWATELSKIE NIEPOSŁUSZEŃSTWO

Przepisy polskiego prawa nie przewidują tzw. „legalnego łamania prawa”. Każde działanie niezgodne z prawem skutkuje możliwością pociągnięcia sprawcy danego naruszenia do odpowiedzialności karnej, cywilnej lub administracyjnej. Rodzaj odpowiedzialności zależy od konkretnego naruszenia przepisów prawa.

Czym w takim razie jest obywatelskie nieposłuszeństwo i dlaczego często niesie za sobą pozytywne reakcje reszty społeczeństwa? Obywatelskie nieposłuszeństwo to świadome, publiczne naruszenie obowiązującego prawa. Sprawca łamie przepisy prawa nie z błahych powodów, ale w imię wyższych wartości, często w imię praw człowieka czy wolności.

Skoro obywatelskie nieposłuszeństwo jest nadal działaniem nielegalnym i skutkującym możliwością poniesienia prawnych konsekwencji, to co popycha obywateli do takich aktów? Przede wszystkim chęć wyrażenia sprzeciwu wobec działań, decyzji władz państwowych, czy po prostu wobec przepisów prawa, które uważa za destrukcyjne dla społeczeństwa, czy po prostu niesprawiedliwe. Jest to działanie symboliczne i w mniemaniu sprawcy ostateczne. Obywatele często decydują się na akt nieposłuszeństwa, kiedy inne legalne środki zawiodły. Sprawca zdaje sobie sprawę z nielegalności swoich czynów i jednocześnie zgadza się na poniesienie czekających go za nie konsekwencji.

Pomimo moralnie słusznych pobudek przyświecającym aktom obywatelskiego nieposłuszeństwa, niektóre ich formy mogą budzić kontrowersje i powszechne niezadowolenie. Przykładowo są to blokady dróg i autostrad, stosowane przede wszystkim przez aktywistów na rzecz ochrony środowiska.

Jednak obywatelskie nieposłuszeństwo może przybierać różne inne formy, takie jak okupacja urzędów, blokowanie marszy, czy nawet przykuwanie się do drzewa w proteście przeciwko jego wycięciu. To wszystko często jest aktem obywatelskiego nieposłuszeństwa, o ile tylko jest podejmowane z pobudek moralnych.

Często akty obywatelskiego nieposłuszeństwa mogą doprowadzić do skupienia uwagi władz na problemach przez nie bagatelizowanych i doprowadzić do poważnych zmian społecznych, prawnych czy kulturowych.

Przykładem będzie chociażby ruch brytyjskich sufrażystek, które swoją działalnością i aktami obywatelskiego nieposłuszeństwa doprowadziły do tego, że po I wojnie światowej zreformowano system wyborczy poprzez przyznanie prawa głosu kobietom po 30 roku życia, które spełniały określone warunki majątkowe.

Można w tym aspekcie wspomnieć również o aktywistach klimatycznych, którzy z sukcesem zablokowali wycinkę stuletnich drzew w niemieckim lesie Hambach. Okupacja przez nich lasu rozpoczęła się w 2012 roku i trwała z przerwami około 8 lat. Ich działania w ostateczności spowodowały podjęcie przez niemiecki rząd decyzji o zachowaniu puszczy.

Jednym słowem ! Warto Wiedzieć Więcej !

Materiał powstał w ramach realizowanego przez Stowarzyszenie CIVIS SUM zadania publicznego pt.:  „Prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej i punktu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz realizacja zadań z zakresu edukacji prawnej na terenie Powiatu Żarskiego w 2025 r.” finansowanego ze środków przekazanych przez Powiat Żarski.

PRAWO DO POSIADANIA BRONI W POLSCE

Kwestia zgodnego z prawem posiadania broni jest ściśle regulowana przez polskie prawo. Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia o broni i amunicji, broń palną i amunicję do tej broni można posiadać na podstawie pozwolenia na broń.

Odpowiednie pozwolenie, wydawane jest przez właściwego ze względu na miejsce stałego pobytu zainteresowanej osoby lub siedziby zainteresowanego podmiotu komendanta wojewódzkiego Policji, a w przypadku żołnierzy zawodowych – przez właściwego komendanta oddziału Żandarmerii Wojskowej.

Należy jednak pamiętać, że pozwolenie wydawane jest tylko jeśli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni. Ważne przyczyny mogą być różne. Ustawa jednak wskazuje przykładowe okoliczności, które uzasadniają potrzebę posiadania broni. Jednymi z nich są przykładowo: posiadanie uprawnień do wykonywania polowania – dla pozwolenia na broń do celów łowieckich, udokumentowane członkostwo w stowarzyszeniu o charakterze kolekcjonerskim – dla pozwolenia na broń do celów kolekcjonerskich czy udokumentowane nabycie broni w drodze spadku, darowizny lub wyróżnienia – dla pozwolenia na broń do celów pamiątkowych.

Pozwolenie na broń wydawane jest w drodze decyzji administracyjnej, której treść określa cel wydania pozwolenia oraz rodzaj i liczbę egzemplarzy broni, jakiej dotyczy.

Uzyskać pozwolenie na broń może osoba:

 (1) mająca ukończone 21 lat,

 (2) nieposiadająca zaburzeń psychicznych o pełnej sprawności psychofizycznej,

 (3) bez zaburzeń funkcjonowania psychologicznego,

(4) niebędąca uzależniona od alkoholu lub substancji psychoaktywnych,

 (5) posiadająca miejsce stałego pobytu w Polsce.

Wraz z wnioskiem należy przedłożyć odpowiednie orzeczenie lekarskie i psychologiczne. Co więcej, osoba, która występuje z podaniem o wydanie pozwolenia na broń, jest obowiązana zdać egzamin przed komisją powołaną przez właściwy organ Policji ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania danej broni oraz z umiejętności posługiwania się tą bronią.

Na wniosek szkoły, organizacji sportowej, Polskiego Związku Łowieckiego, stowarzyszenia obronnego pozwolenie może być wydane osobie mającej ukończone 18 lat, jednakże tylko na broń służącą do celów sportowych lub łowieckich. Na podstawie uzyskanej decyzji o pozwoleniu na broń, wydawana jest odpowiednia legitymacja posiadacza broni.

Warto wiedzieć, że nawet w przypadku uzyskania pozytywnej decyzji właściwego organu Policji, w pozwoleniu może zostać ujęta wzmianka o ograniczeniu lub wykluczeniu możliwości noszenia broni, co dodatkowo potwierdzone jest w treści legitymacji posiadacza broni. Jako noszenie broni należy rozumieć każdy sposób przemieszczania załadowanej broni przez osobę posiadającą broń.

Jednym słowem ! Warto Wiedzieć Więcej!

Materiał powstał w ramach realizowanego przez Stowarzyszenie CIVIS SUM zadania publicznego pt.: „Prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej i dwóch punktów nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz realizacja zadań z zakresu edukacji prawnej na terenie miasta Zielona Góra w 2025 r. ” finansowanego ze środków przekazanych przez Miasto Zielona Góra.

SPÓŁDZIELCZE LOKATORSKIE PRAWO DO LOKALU MIESZKALNEGO

Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, jego nabycie i utratę reguluje ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych.

Prawo to może nabyć osoba fizyczna w wyniku i z chwilą zawarcia odpowiedniej umowy ze spółdzielnią mieszkaniową. Umowa ta musi koniecznie przybrać formę pisemną. Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego może być ustanowione w budynku stanowiącym własność lub współwłasność spółdzielni. Osoba, na której rzecz ustanowione jest prawo do lokalu ma prawo do jego używania, ale jednocześnie ma obowiązek wniesienia do spółdzielni odpowiedniego wkładu mieszkaniowego oraz do uiszczania stosownych opłat.

Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu może być ustanowione na rzecz jednej osoby, ale też na rzecz obojga małżonków. Może zdarzyć się jednak, że małżonkowie, którym przysługuje to prawo wspólnie rozwiodą się. W takiej sytuacji, byli małżonkowie zawiadamiają spółdzielnię, któremu z nich przypadło spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego. Do momentu dokonania takiego zawiadomienia, oboje odpowiadają solidarnie za opłaty. Z kolei, w przypadku śmierci jednego z małżonków, spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, które przysługiwało obojgu małżonkom, przypada drugiemu małżonkowi.

Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu przysługuje danej osobie fizycznej i nie podlega dziedziczeniu. Jednak osoby bliskie uprawnionemu (tj. małżonek, któremu nie przysługiwało wspólnie z członkiem spółdzielni prawo do lokalu, dzieci i inne osoby bliskie), w przypadku jego śmierci, mogą domagać się od spółdzielni zawarcia umowy o ustanowienie prawa już na swoją rzecz. Zgodnie bowiem z art. 15 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych: „W przypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego w następstwie śmierci uprawnionego lub w przypadkach, o których mowa w art. 11, roszczenia o zawarcie umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego przysługują jego osobom bliskim.” Umowę taką zawiera się na warunkach określonych w dotychczasowej umowie zawartej ze zmarłym.

Takie prawo ubiegania się zawarcia umowy nie przysługuje jednak bezterminowo. Do zachowania roszczenia konieczne jest złożenie spółdzielni pisemnego zapewnienia o gotowości zawarcia umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego w terminie jednego roku. Jeśli w tym terminie zgłosi się parę osób uprawnionych, o tym komu prawo przypadnie rozstrzyga sąd w postępowaniu nieprocesowym. W takiej sytuacji pod uwagę brana jest przede wszystkim okoliczność dotychczasowego zamieszkiwania w mieszkaniu z osobą zmarłą. Termin wystąpienia do sądu wyznacza spółdzielnia. Po bezskutecznym jego upływie, o tym komu przypadnie spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu decyduje spółdzielnia.

Pamiętać należy w tym miejscu, że nieuregulowanie stanu prawnego do lokalu mieszkalnego typu lokatorskiego po zmarłym i zajmowanie tego lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego, może spowodować żądanie przez spółdzielnię jego opróżnienia i wydania. Niezastosowanie się do wezwania spółdzielni może grozić ewentualnym postępowaniem w przedmiocie eksmisji.

Jednym słowem ! Warto Wiedzieć Więcej!

Materiał powstał w ramach realizowanego przez Stowarzyszenie CIVIS SUM zadania publicznego pt.:  „Prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz realizacja zadań z zakresu edukacji prawnej w powiecie wschowskim w 2025 r” finansowanego ze środków przekazanych przez Powiat Wschowski.

FUNDUSZ KOMPENSACYJNY ZDARZEŃ MEDYCZNYCH

Wypadki niestety chodzą po ludziach. Czasem padamy ofiarą urazów, które skutkują koniecznością poddania się zabiegom medycznym. Te jednak nie zawsze idą po naszej myśli, a niekiedy niepowodzenie zabiegu jest spowodowane nieprawidłowym działaniem lub zaniechaniem ze strony personelu medycznego.

Mamy wtedy do czynienia z błędem medycznym oraz szkodą pacjenta, który może ubiegać się o odszkodowanie i zadośćuczynienie, a także pociągnięcie sprawcy do odpowiedzialności.

Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego błędem medycznym określa się postępowanie (działanie lub zaniechanie) personelu medycznego niezgodne z aktualną wiedzą medyczną i zasadami ostrożności, powodujące szkodę pacjenta.

O błędzie można mówić jedynie wtedy, kiedy dojdzie do nieumyślnej pomyłki. Nie należy jednak utożsamiać każdego niepowodzenia zabiegu od razu z błędem medycznym. Niektóre wykonywane zabiegi medyczną wiążą się bowiem z ryzykiem wystąpienia powikłań, pomimo starannie wykonanych czynności.

Jeśli faktycznie pacjent podejrzewa, że doszło do błędu medycznego, ma on do wyboru parę ścieżek postępowania, zarówno sądowych, jak i też pozasądowych.

W zależności od rodzaju zdarzenia, pacjent może złożyć skargę

– do kierownika podmiotu leczniczego,

– okręgowego rzecznika odpowiedzialności zawodowej izby lekarskiej

– albo skorzystać z pomocy Rzecznika Praw Pacjenta.

Od 2023 r. funkcjonuje również Fundusz Kompensacyjny Zdarzeń Medycznych, w ramach którego można starać się o wypłatę stosownego świadczenia.

Stanowi on alternatywę dla dochodzenia roszczeń na drodze sądowej, czyli ubiegania się o odszkodowanie za błąd medyczny. Co istotne, nie trzeba wykazywać winy podmiotu leczniczego, a wystarczy jedynie by doszło do zdarzenia medycznego, którego z wysokim prawdopodobieństwem można było uniknąć, gdyby świadczenie zdrowotne zostało pacjentowi udzielone zgodnie z aktualną wiedzą medyczną albo z zastosowaniem innej metody. Chodzi tutaj o zdarzenia medyczne takie jak:

• zakażenie pacjenta biologicznym czynnikiem chorobotwórczym,
• uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia pacjenta, albo
• śmierć pacjenta.

Z Funduszu można uzyskać, w zależności od rodzaju zdarzenia i jego skutków, od 2 228 zł do 222 800 zł. Natomiast w przypadku śmierci pacjenta, jego osoba bliska może otrzymać od 22 280 zł do 111 400 zł.

Wniosek można złożyć w ciągu roku od uzyskania informacji o uszkodzeniu ciała, rozstroju zdrowia lub zakażeniu albo śmierci pacjenta (jednak nie później niż w ciągu 3 lat od dnia, w którym nastąpiło to zdarzenie).

Wniosek może być złożony

– bezpośrednio przez pacjenta, w stosunku, do którego doszło do określonego zdarzenia medycznego,

– a w przypadku jego śmierci – przez rodzica pacjenta, jego dziecko, małżonka, który nie pozostawał z nim w separacji, osobę pozostającą z pacjentem we wspólnym pożyciu oraz osobę pozostającą w stosunku przysposobienia.

Jednym słowem ! Warto Wiedzieć Więcej!

Materiał powstał w ramach realizowanego przez Stowarzyszenie CIVIS SUM zadania publicznego pt.:  Prowadzenie punktu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w godz 11:30 – 15:30 oraz realizacja zadań z zakresu edukacji prawnej na terenie Miasta Gorzowa Wielkopolskiego w 2025 r.” finansowanego ze środków budżetu Państwa przekazanych przez Miasto Gorzów Wielkopolski.

POSTĘPOWANIE O WYJAWIENIE MAJĄTKU DŁUŻNIKA

Wyjawienie majątku dłużnika to instytucja mająca na celu uzyskanie rzetelnych informacji o majątku dłużnika, kiedy m.in. dotychczasowa egzekucja z jego majątku nie pozwala na pokrycie całości zadłużenia.

Zgodnie z art. 913 § 1 k.p.c.: „Jeżeli zajęty w egzekucji majątek dłużnika nie rokuje zaspokojenia egzekwowanych należności lub jeżeli wierzyciel wykaże, że na skutek prowadzonej egzekucji nie uzyskał w pełni zaspokojenia swej należności, może on żądać zobowiązania dłużnika do złożenia wykazu majątku (…)”

Wyjawienia majątku przez dłużnika można żądać w trakcie postępowania egzekucyjnego – np. gdy zajęty majątek dłużnika nie wystarcza na pokrycie długu lub gdy wierzyciel udowodni, że egzekucja nie wystarczy na zaspokojenie całego długu. Ponadto, wyjawienie majątku może nastąpić również przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, jeśli wierzyciel:

• uprawdopodobni, że nie uzyska zaspokojenia w pełni swojej należności ze znanego mu majątku albo z przypadających dłużnikowi bieżących świadczeń za okres sześciu miesięcy;
• po uzyskaniu tytułu wykonawczego wezwał dłużnika do zapłaty stwierdzonej nim należności listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, a dłużnik nie spełnił świadczenia w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania do zapłaty.

Do zobowiązania dłużnika do sporządzenia takiego wykazu konieczne jest złożenie do sądu odpowiedniego wniosku. Po pierwsze, należy pamiętać, że treść wniosku musi odpowiadać wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego. Jednak jednocześnie nie można zapominać o tym czemu służy postępowanie o wyjawienie majątku. We wniosku bowiem trzeba wykazać, że rzeczywiście wystąpiły zdarzenia, o których mowa w art. 913 k.p.c., czyli, np. że na skutek prowadzonej egzekucji, wierzyciel nie uzyskał pełnego zaspokojenia swoich należności. Dowody dołączone do wniosku będą miały tutaj bardzo istotne znaczenie. Wniosek o wyjawienie majątku podlega opłacie w wysokości 200 zł.

Jeśli wniosek zostanie prawidłowo złożony i opłacony, sąd wydaje postanowienie, w którym nakazuje dłużnikowi przygotowania i złożenie wykazu majątku. Wykaz majątku obejmuje wskazanie

(1) składników majątku dłużnika oraz miejsca, w których rzeczy te się znajdują,

(2) wierzytelności dłużnika,

(3) innych praw majątkowych, czyli np. udziałów w spółkach,

(4) informacji o odpłatnych i nieodpłatnych czynnościach prawnych, których przedmiotem jest rzecz lub prawo wartości

• przekraczającej w dniu dokonania tych czynności wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę
• ustalonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę,
• dokonanych na rzecz osób trzecich,
• w pięcioletnim okresie poprzedzającym wszczęcie egzekucji,
• w wyniku których stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu niż był przed dokonaniem czynności.

Wykaz zawiera również oświadczenie o jego prawdziwości i zupełności.

Co ważne – każdorazowy brak ujawnienia przez dłużnika pełnych informacji lub złożenie fałszywego oświadczenia grozi odpowiedzialnością karną.

Jednym słowem ! Warto Wiedzieć Więcej!

Materiał powstał w ramach realizowanego przez Stowarzyszenie CIVIS SUM zadania publicznego pt.: Prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz realizacja zadań z zakresu edukacji prawnej w powiecie międzyrzeckim w 2025 r.  finansowanego ze środków przekazanych przez Powiat Międzyrzecki.

JAK MOGĘ ZASTRZEC SWÓJ PESEL

Usługa zastrzeżenia swojego numeru PESEL została wprowadzona w 2024 r. i pomimo jej powszechnej dostępności, nie każdy decyduje się na zabezpieczenie swoich interesów właśnie przy jej pomocy.

Warto jest wiedzieć, że zastrzeżenie numeru PESEL może uchronić nas przed przykrymi konsekwencjami kradzieży danych, takimi jak chociażby zaciągniętymi pożyczkami. Można powiedzieć, że oszuści przy próbie zaciągnięcia pożyczki na zastrzeżony numer PESEL, po prostu odbiją się od ściany. Co więcej nie ma obaw, że ktoś w Banku, czy innej instytucji finansowej „nie zauważy”, że PESEL został zastrzeżony.

Zgodnie z art. 105d Prawa bankowego Bank krajowy, instytucja kredytowa, oddział instytucji kredytowej oraz oddział banku zagranicznego weryfikują w rejestrze zastrzeżeń numerów PESEL czy numer PESEL konsumenta jest zastrzeżony, przed:

• zawarciem umowy rachunku oszczędnościowego i rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego, o świadczenie usługi płatniczej, jeżeli przewidziano w jej treści możliwość zawarcia umowy kredytu lub pożyczki, umowy kredytu, umowy pożyczki, umowy leasingu;
• zmianą umowy kredytu, pożyczki lub leasingu, w wyniku której następuje zwiększenie zadłużenia.

Co istotne, zastrzec numer PESEL można w każdej chwili, tak samo jak można zastrzeżenie cofnąć. Najwygodniej jest zrobić to przez Internet korzystając z usługi mObywatel.gov.pl. Wystarczy zalogować się w usłudze i wybrać opcję „Zastrzeż PESEL” lub „Cofnij zastrzeżenie”. Warto wiedzieć, że cofając zastrzeżenie, możemy wybrać, czy chcemy zrobić to bezterminowo, czy też chcemy określić datę i godzinę, kiedy system automatycznie zastrzeże ponownie nasz numer PESEL.  Zastrzeżenie lub cofnięcie będzie skuteczne od razu.

Zastrzec numer PESEL można również w wybranym urzędzie gminy. Koniecznym jest przy tym wypełnienie specjalnego wniosku. Można go samodzielnie pobrać i wypełnić w domu albo zrobić to w urzędzie gminy, nawet przy pomocy urzędnika. Wniosek oczywiście należy podpisać i złożyć. Urzędnik przyjmie wniosek, wprowadzi go do systemu i wyda potwierdzenie zastrzeżenia lub cofnięcia zastrzeżenia numeru PESEL.

Co ważne, usługa zastrzeżenie lub cofnięcia zastrzeżenia numeru PESEL jest bezpłatna.

Wniosek o zastrzeżenie lub cofnięcie zastrzeżenia numeru PESEL jest dostępny pod poniższym linkiem:

https://www.gov.pl/attachment/445a797e-d0a0-4297-af8b-6df44a492922

Jednym słowem ! Warto Wiedzieć Więcej!

Materiał  powstał w ramach realizowanego przez Stowarzyszenie CIVIS SUM zadania publicznego pt.: „Prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej i punktu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz realizacja zadań z zakresu edukacji prawnej w Powiecie Nowosolskim w 2025 r. ” finansowanego ze środków przekazanych przez Powiat Nowosolski.

BLOKADA NA KOLE SAMOCHODU – CO ROBIĆ

Czasem idąc ulicami miasta, możemy się natknąć na nietypowy widok – samochód z blokadą na kole. Niestety nie przestrzegając przepisów prawa o ruchu drogowym można narazić się na nałożenie takiej blokady na własnym pojeździe. Jest to szczególnie uciążliwy środek dyscyplinujący, z uwagi na całkowite unieruchomienie pojazdu, co może nastręczyć kłopotu w sytuacji, kiedy pojazd jest kierowcy potrzebny „tu i teraz”. Warto jest więc wiedzieć jak się takiej blokady wystrzegać i co zrobić, kiedy zostanie ona zastosowana.

W pierwszej kolejności warto wiedzieć, w jakich sytuacjach może być ona zastosowana oraz kto dokładnie ma prawo do niej sięgać. Odpowiedź na te pytanie kryje się w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z jej art. 130a ust. 8 i 9:

„8. Pojazd może być unieruchomiony przez zastosowanie urządzenia do blokowania kół w przypadku pozostawienia go w miejscu, gdzie jest to zabronione, lecz nieutrudniającego ruchu lub niezagrażającego bezpieczeństwu.

9.  Pojazd unieruchamia Policja lub straż gminna (miejska).”

Jeśli natomiast zaparkowany pojazd utrudnia ruch lub zagraża bezpieczeństwu, służby mogą zdecydować o odholowaniu pojazdu. Założenie blokady to środek lżejszy, jednak również dość uciążliwy.

Jego zastosowanie jest szczególnie przydatne przy nieobecności kierowcy podczas interwencji służb. Pozwala bowiem na zapewnienie z nimi kontaktu w celu udzielenia pouczenia lub nałożenia mandatu. W tym miejscu warto zaznaczyć, że samo założenie blokady nie musi oznaczać automatycznego nałożenia mandatu. Sprawa może skończyć się na pouczeniu.

Co zrobić, kiedy zauważymy blokadę na kole naszego pojazdu? Po pierwsze, pod żadnym pozorem nie należy próbować zdejmować jej samodzielnie. Może to skutkować dodatkową karą. Na samej blokadzie powinna być zostawiona karta informacyjna, na której podany będzie numer telefonu. Trzeba pod ten numer zadzwonić, podać dane pojazdu i jego położenia, a następnie zaczekać na przybycie funkcjonariuszy. Jeśli na blokadzie nie ma karty informacyjnej, może ona znajdować się również za wycieraczką samochodową. Po przybyciu służb, należy zadeklarować przyjęcie lub odmowę przyjęcia ewentualnego mandatu. Warto wiedzieć, że odmowa jego przyjęcia nie ma wpływu na ściągnięcie blokady. Sprawa po prostu zostanie skierowana do sądu.

Ile kosztuje ściągnięcie blokady? Co do zasady nic. To, ile ewentualnie zapłacimy, zależy od potencjalnie nałożonego mandatu, czyli od rodzaju i wagi przewinienia.

Jednym słowem ! Warto Wiedzieć Więcej!

Materiał powstał w ramach realizowanego przez Stowarzyszenie CIVIS SUM zadania publicznego pt.:  „Prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej w godz.: 15:30 – 19:30 oraz realizacja zadań z zakresu edukacji prawnej na terenie Miasta Gorzowa Wielkopolskiego w 2025 r.” finansowanego ze środków budżetu Państwa przekazanych przez Miasto Gorzów Wielkopolski.

SKARGA PAULIAŃSKA PRZY ROZPORZĄDZENIU MAJĄTKIEM NA OSOBĘ CZWARTĄ

Skarga pauliańska to instrument prawny, który przychodzi z pomocą wierzycielowi, który nie może uzyskać zaspokojenia przysługującej mu wierzytelności z majątku dłużnika. Jednak, by wierzyciel mógł sięgnąć po skargę pauliańską, muszą łącznie wystąpić poniższe przesłanki:

1. dłużnik wyzbył się majątku na rzecz osoby trzeciej,
2. czynność prawna pomiędzy dłużnikiem a osobą trzecią została dokonana z pokrzywdzeniem wierzyciela,
3. dłużnik był świadomy, że działa z pokrzywdzeniem wierzyciela,
4. osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową,
5. osoba trzecia wiedziała, że dłużnik działa z pokrzywdzeniem wierzyciela lub przy zachowaniu należnej staranności mogła się dowiedzieć.

Co więcej, w przypadku, w którym osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może skorzystać ze skargi, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.

Jeśli powyższe przesłanki zostaną spełnione, w ramach skargi pauliańskiej, wierzyciel może w postaci powództwa cywilnego wytoczonego przeciwko osobie trzeciej zaskarżyć dokonaną pomiędzy dłużnikiem a osobą trzecią czynność prawną i żądać uznania jej za bezskuteczną względem siebie. Jeśli sąd przychyli się do żądania wierzyciela, będzie on mógł zaspokoić swoją wierzytelność ze składników majątku, których dotyczyła zaskarżona czynność prawna.

Natomiast nierzadko zdarza się, że dany składnik majątku zdąży przejść z osoby trzeciej na osobę czwartą. Sytuacja się wtedy nieco komplikuje, jednak nie na tyle by uniemożliwić wierzycielowi dochodzenia swoich praw.

Zgodnie z art. 531 § 2 Kodeksu cywilnego: „W wypadku gdy osoba trzecia rozporządziła uzyskaną korzyścią, wierzyciel może wystąpić bezpośrednio przeciwko osobie, na której rzecz rozporządzenie nastąpiło, jeżeli osoba ta wiedziała o okolicznościach uzasadniających uznanie czynności dłużnika za bezskuteczną albo jeżeli rozporządzenie było nieodpłatne.”

W przypadku więc rozporządzenia danym składnikiem majątku na rzecz kolejnej osoby, wierzyciel może powództwo skierować przeciwko kolejnemu nabywcy. Jednak warunkiem powodzenia takiego powództwa, jest świadomość osoby czwartej o okolicznościach uzasadniających powództwo ze skargi pauliańskiej lub rozporządzenie na rzecz tejże osoby nieodpłatnie. Co jednak jest istotne, to to, że pozywając dalszego nabywcę, trzeba w dalszym ciągu udowodnić, że ziściły się przesłanki do wytoczenia skargi pauliańskiej wobec pierwszego nabywcy rzeczy od dłużnika, tj. tzw. osoby trzeciej.

Wierzyciel chcący skorzystać z instytucji skargi pauliańskiej, by dokonać tego skutecznie, musi koniecznie pamiętać o terminie.

Zgodnie bowiem z treścią art. 534 Kodeksu cywilnego: „Uznania czynności prawnej dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli za bezskuteczną nie można żądać po upływie lat pięciu od daty tej czynności.”

Jednym słowem ! Warto Wiedzieć Więcej!

Materiał powstał w ramach realizowanego przez Stowarzyszenie CIVIS SUM zadania publicznego pt.:  „Prowadzenie punktu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w godz.: 7:30 – 11:30 oraz realizacja zadań z zakresu edukacji prawnej na terenie Miasta Gorzowa Wielkopolskiego w 2025 r.” finansowanego ze środków budżetu Państwa przekazanych przez Miasto Gorzów Wielkopolski.

PRZEGLĄD TECHNICZNY POJAZDU

Przegląd techniczny pojazdu wykonują Okręgowe Stacje Kontroli Pojazdów (w skrócie OSKP), a sam przegląd stanowi ocenę stanu samochodu na podstawie, której może on zostać dopuszczony do dalszego uczestnictwa w ruchu. Jest on obowiązkowy do cyklicznego przeprowadzania, by mieć pewność, że pojazd nie stanowi zagrożenia na drodze.

Co ile lat należy umawiać się na przegląd techniczny? W przypadku samochodów osobowych zależy to od jego „wieku”. Przegląd nowego samochodu należy bowiem wykonać przed upływem trzech lat od dnia pierwszej rejestracji. Następny przegląd już po dwóch latach. Natomiast samochód starszy niż pięcioletni musi już przechodzić kontrolę cyklicznie co rok.

Ile kosztuje taki przegląd? We wrześniu 2025 r. w życie weszło Rozporządzenie podnoszące stawki za wykonanie przeglądu technicznego i od 19 września 2025 r. kosztuje on 149 zł. Opłaty za inne rodzaje badań technicznych zostały również proporcjonalnie zwiększone i wynoszą przykładowo:

• 94 zł za motocykl, ciągnik rolniczy,
• 76 zł za motorower,
• 234 zł za samochód ciężarowy i specjalny, ciągnik samochodowy siodłowy o dmc od 3,5 t do 16 t,
• 269 zł za samochód ciężarowy i specjalny, ciągnik samochodowy siodłowy o dmc powyżej 16 t,
• 119 zł za przyczepę (naczepa) ciężarowa i specjalną o dmc do 3,5 t,
• 245 zł za pojazd przystosowany do zasilania gazem (za badanie specjalistyczne 96 zł) – dla samochodu osobowego.

Warto pamiętać o przeprowadzeniu przeglądu technicznego w terminie. W przypadku prowadzenia samochodu bez wymaganego przeglądu możemy narazić się na mandat w wysokości od 1.500 zł do 5.000 zł.

Natomiast może okazać się, że stan techniczny pojazdu wzbudzi istotne zastrzeżenia funkcjonariusza Policji pomimo posiadania aktualnego przeglądu. W takiej sytuacji policjant ma możliwość zatrzymania dowodu rejestracyjnego. Otrzymamy wtedy pokwitowanie jego zatrzymania oraz skierowanie na badania z koniecznością ich przeprowadzenia w terminie 7 dni. Oczywiście, jeśli nie będziemy mieli dowodu przy sobie fizycznie, zatrzymanie odbywa się wirtualnie. Jednak, jeśli zdaniem policjanta stan techniczny pojazdu jest na tyle zły, że samochód realnie zagraża bezpieczeństwu na drodze, to oprócz zatrzymania dowodu rejestracyjnego, funkcjonariusz może nakazać odholowanie auta na nasz koszt.

Jednym słowem ! Warto Wiedzieć Więcej!

Materiał powstał w ramach realizowanego przez Stowarzyszenie CIVIS SUM zadania publicznego pt.:  Prowadzenie punktu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w godz. 11:30 – 15:30 oraz realizacja zadań z zakresu edukacji prawnej na terenie Miasta Gorzowa Wielkopolskiego w 2025 r.” finansowanego ze środków budżetu Państwa przekazanych przez Miasto Gorzów Wielkopolski.

DOFINANSOWANIE DO ZAKUPU OKULARÓW DLA PRACOWNIKÓW

Nie wszyscy wiedzą, że niektórym pracownikom przysługuje od pracodawcy dofinansowanie w formie zwrotu na zakup okularów korekcyjnych. Jednak pracodawca nie ma obowiązku zwrotu kosztów na ich zakup względem każdego pracownika.

Zgodnie z § 8 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowej:

„ 2. Pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom okulary lub szkła kontaktowe korygujące wzrok, zgodne z zaleceniem lekarza, jeżeli wyniki badań okulistycznych przeprowadzonych w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej, o której mowa w ust. 1, wykażą potrzebę ich stosowania podczas pracy przy obsłudze monitora ekranowego.”

Do uzyskania dofinansowanie koniecznym jest więc:

• udanie się na okresowe badania lekarskie,
• stwierdzenie przez lekarza medycyny pracy, że wykonywanie pracy przez danego pracownika wiąże się z koniecznością noszenia okularów,
• wykonywanie pracy przy obsłudze monitora ekranowego.

Warto podkreślić przy tym, że dofinansowanie na okulary przysługuje tylko pracownikom wykonującym pracę przy obsłudze monitora. Zgodnie z treścią rozporządzenia, za takiego pracownika uważa się osobę, która wykonuje pracę przy monitorze przez co najmniej 4 godziny dziennie. Co więcej ww. regulacje nie mają zastosowania chociażby do kabin kierowców oraz kabin sterowniczych maszyn i pojazdów czy kalkulatorów, kas rejestrujących i innych urządzeń z małymi ekranami do prezentacji danych lub wyników pomiarów. Natomiast Główny Inspektorat Pracy rozwiał wątpliwości, co do pracowników wykonujących pracę przy pomocy laptopów. Zgodnie z wydanym w 2012 roku stanowiskiem: „(…) również pracownicy zatrudnieni przy monitorach ekranowych komputerów przenośnych (laptopów) mogą być uznani za pracowników, którym przysługują okulary korygujące wzrok refundowane ze środków pracodawcy, jeżeli laptop jest narzędziem pracy pracownika przez co najmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy.”

Jeśli pracownik spełnia przesłanki do otrzymania dofinansowania, przysługuje mu zwrot w kwocie i w terminie ustalanym najczęściej w ramach wewnątrzzakładowych regulaminach pracy. Przepisy Kodeksu pracy ani wspomnianego rozporządzenia nie regulują bowiem tej kwestii.

W praktyce najczęściej dofinansowanie dochodzi do skutku, kiedy pracownik otrzyma od lekarza medycyny pracy zaświadczenie, że praca przy monitorze wymaga używania okularów. Takie badania przeprowadzane są zwykle co cztery lata, chyba że lekarz uzna, że dany pracownik powinien przyjść na kolejne badania szybciej.

Jednym słowem ! Warto Wiedzieć Więcej!